یک مطالعه طولی‌مدت پیشرو تحت رهبری دانشگاه موناش، با پیگیری ۳۶ هزار و ۶۰۸ شرکت‌کننده در میانگین ۱۳.۹ سال، رابطه مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر و نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده‌های مصنوعی با خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را بررسی کرده است.
روش‌شناسی تحقیق و دسته‌بندی مصرف‌کنندگان
محققان شرکت‌کنندگان را بر اساس فرکانس مصرف نوشیدنی در چهار گروه متمایز طبقه‌بندی کردند: افرادی که هیچ‌گاه یا کمتر از یک بار در ماه مصرف می‌کردند، گروه یک تا سه بار در ماه، گروه یک تا شش بار در هفته، و گروه بیش از یک قوطی در روز. سپس ارتباط مصرف هر دو نوع نوشیدنی با شیوع دیابت نوع ۲ را با کنترل متغیرهای مخل‌مانند سبک زندگی، چاقی، و وضعیت اجتماعی-اقتصادی تحلیل نمودند.
🔗 بیشتر بخوانید: راز جوانی در دو مشت بادام: خام بهتر است یا بو‌داده؟
یافته‌های کلیدی: خطر بالاتر برای شیرین‌کننده‌های مصنوعی
نتایج نشان داد که مصرف روزانه تنها یک قوطی نوشابه رژیمی، خطر دیابت نوع ۲ را در مقایسه با عدم مصرف، ۳۸ درصد افزایش می‌دهد. این رقم برای نوشیدنی‌های حاوی شکر ۲۳ درصد محاسبه شد. نویسنده ارشد مطالعه تأکید کرد که اگرچه شیرین‌کننده‌های مصنوعی اغلب به عنوان جایگزین سالم‌تر برای افراد در معرض خطر توصیه می‌شوند، اما داده‌ها نشان‌دهنده خطرات بالقوه سلامتی مستقل برای آن‌هاست.
نقش چاقی: عامل واسطه متفاوت در دو گروه
هنگام تنظیم داده‌ها بر اساس شاخص توده بدنی (BMI)، رابطه آماری بین نوشیدنی‌های پرشکر و دیابت از بین رفت که نشان می‌دهد چاقی عامل واسطه اصلی در این ارتباط است. در مقابل، برای نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده مصنوعی، خطر اگرچه از ۸۳ درصد به ۴۳ درصد و سپس با در نظر گرفتن نسبت دور کمر به باسن به ۳۸ درصد کاهش یافت، اما همچنان معنادار باقی ماند. این امر حاکی از مکانیزمی فراتر از افزایش وزن است.
🔗 بیشتر بخوانید: بازیکنان بارسلونا رختکن حریف را نظافت کردند+ عکس
مکانیزم‌های بیولوژیکی احتمالی
محققان معتقدند این اثر مستقل احتمالاً ناشی از اختلال در میکروبیوم روده یا تغییر در متابولیسم گلوکز است. اگرچه مطالعه دقیق نوع شیرین‌کننده‌ها (مانند آسپارتام، ساکارین، سوکرالوز) را تفکیک نکرد، اما شواهد قبلی نشان می‌دهند این مواد می‌توانند ترکیب باکتری‌های روده را تغییر داده، تحمل گلوکز را مختل کنند، و حتی ترشح انسولین را بدون وجود قند واقعی تحریک نمایند. همچنین، مواجهه مداوم با شیرینی شدید مصنوعی ممکن است سیستم تنظیم قند و اشتهای بدن را برهم بزند.
بازبینی شواهد علمی اخیر
این یافته‌ها با مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۳ هم‌سو است که شیرین‌کننده‌های مصنوعی را با افزایش خطر دیابت نوع ۲ مرتبط می‌داند، در حالی که یک متاآنالیز ۲۰۲۴ نتیجه‌گیری قطعی را چالش‌برانگیز خوانده بود. محققان نتیجه می‌گیرند که تأثیر بر میکروبیوتای روده و تنظیم گلوکز، محتمل‌ترین مسیرهای افزایش خطر دیابت در مصرف‌کنندگان نوشابه‌های رژیمی هستند.
