عوامل تهدید کننده سلامت مادران باردار را بشناسید

دکتر امجدی سن پایین و بالا، چاقی، بیماریهای مزمن و سابقه زایمانهای خطرناک از عوامل تهدیدکننده سلامت مادر و جنین

به گزارش بهداشت نیوز، دکتر نوشین امجدی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، با اشاره به اینکه برخی بارداریها به عنوان بارداریهای پرخطر طبقهبندی میشوند، اعلام کرد تعداد قابل توجهی از زنان بدون آگاهی از وضعیت سلامت خود تصمیم به بارداری میگیرند و بدین ترتیب سلامت خود و جنین را در شرایطی سخت و خطرناک قرار میدهند.

اهمیت ویزیت و مشاوره قبل از بارداری

دکتر امجدی تأکید کرد که ویزیت قبل از بارداری و مراقبتهای پیش از زایمان به زنان پشتیبانی میکند تا خطرات احتمالی بارداری به حداقل برسد. او افزود مشاوره و بررسی پیش از بارداری برای شناسایی عوامل خطر و اقدام بهموقع جهت کنترل و کاهش عوارض ناشی از آن الزامی است.

عوامل خطر مرتبط با سن مادر

این متخصص زنان و زایمان بارداری در سنین پایین، کمتر از ۱۸ سال، را از جمله بارداریهای پرخطر دانست که میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. وی توضیح داد حاملگی در سنین پایین علاوه بر افزایش احتمال کمخونی و زایمان زودرس، مادران را از نظر روانی و جسمی نیز برای تجربهای سالم و شیرین بیآمادگی میسازد.

در سوی دیگر، بارداری پس از ۳۵ سالگی نیز جزو حاملگیهای پرخطر محسوب میشود. دکتر امجدی گفت بیماریهای مزمن مادر در سن بالا مانند فشار خون بالا و دیابت میتواند باعث بروز عوارضی نظیر زایمان زودرس و اختلال رشد جنین شود؛ از طرف دیگر احتمال اختلالات کروموزومی در جنین نیز افزایش مییابد.

تأثیر وزن بدنی بر نتایج بارداری

وزن بالای مادر نیز بستر بروز برخی مشکلات است. مادران باردار با شاخص توده بدنی (BMI) بالاتر از ۳۰ به طور معمول در معرض عوارضی چون فشار خون بالا، دیابت و افزایش نرخ عمل سزارین قرار دارند. در مقابل، مادران بسیار کموزن نیز در ریسک زایمان زودرس و تولد نوزادان کموزن قرار میگیرند.

مصرف مواد مخدر و الکل

دکتر امجدی مصرف سیگار، الکل و مواد اعتیادآور در دوران بارداری را از علل مهم بروز عوارض مادری و جنینی معرفی کرد.

بیماریهای قلبی-عروقی و دیگر بیماریهای مزمن

مشکلات قلبی-عروقی مادر در دوران بارداری، از جمله معاوضه دریچه قلبی، فشار خون بالا و افزایش سختی شریان ریه، با عوارض مادری و جنینی همراه خواهد بود. همچنین مادران با فشار خون کنترلنشده با وجود مصرف چندین دارو، نارسایی کلیوی با پروتئینوری، بیماریهای ریهای چون آسم، بیماری التهابی روده و اختلالات کبدی باید حتما پیش از بارداری با پزشک مشورت کنند تا در شرایط کنترلشده بارداری را آغاز نمایند.

بیماریهای خودایمنی، خونی و اندوکرین

بیماران مبتلا به بیماریهای خونی، لوپوس، آرتریت روماتوئید، کمکاری یا پرکارکرد تیروئید از دیگر گروههایی هستند که در دوران بارداری نیاز به پیگیری ویژه دارند.

اختلالات روانپزشکی و محدودیت دارویی

مبتلایان به اختلالات روانپزشکی نیز باید پیش از بارداری با پزشک مشورت کنند. دکتر امجدی پیشنهاد داد به دلیل محدودیتها در مصرف داروهای روانپزشکی در دوران بارداری، پیش از اقدام به بارداری با پزشک مشورت کنید و هرگز بهصورت خودسرانه از قطع دارو اقدام نکنید.

بیماریهای منتقله از راه جنسی

این عضو هیئت علمی به بیماریهای منتقله از راه جنسی اشاره کرد و افزود بیماریهایی نظیر سوزاک، سیفلیس، هپاتیت، هپاتیت و ایدز میتوانند با آلوده کردن جنین در دوران حاملگی، طی زایمان یا پس از آن در دوران شیردهی به نوزاد منتقل شوند و احتمال سقط، زایمان نوزاد نارس و کموزن را افزایش دهند.

ترومبوفیلی و سندرم آنتیفسفولیپید

بارداری در مادران مبتلا به ترومبوفیلی یا سندرم آنتیفسفولیپید آنتیبادی نیز میتواند خطرناک باشد. در این سندرم لخته شدن غیرطبیعی خون در عروق وجود دارد که بهویژه در دوران بارداری که بهصورت طبیعی افزایش انعقادپذیری خون دیده میشود، عوارضی چون سقط مکرر، مرگ داخل رحمی، محدودیت رشد جنین و جداشدن پیش از موعد جفت را بالا میبرد؛ این موضوع پیشگیری از طریق مصرف داروهای ضدانعقاد در دوران بارداری را توجیه میکند.

بارداریهای حاصل از روشهای باروری و حاملگیهای چندجنینی

حاملگیهایی که با روشهای پشتیبانی باروری مانند IVF به وجود میآیند و حاملگیهای دو یا چندجنینی نیز نیازمند پیگیری و دقت تخصصی هستند.

سابقه بارداریهای قبلی به عنوان عامل خطر

دکتر امجدی سابقه بارداریهای قبلی را نیز مورد بررسی قرار داد و تاکید کرد مادران با سابقه زایمان زودرس، مسمومیت بارداری، دیابت و فشار خون بالا، محدودیت رشد داخل رحمی، خونریزیهای شدید پس از زایمان، مردهزایی، سقطهای مکرر، بارداری خارج از رحم، جداشدگی پیش از موعد جفت، تولد نوزاد با اختلالات ژنتیکی و کروموزومی یا نوزاد با وزن بیش از چهار کیلوگرم باید پیش از بارداری جدید با پزشک خود مشورت کنند.

نتیجهگیری مراقبت منظم کلید سلامت مادر و نوزاد

دکتر امجدی در خاتمه یادآوری کرد ویزیت قبل از بارداری و ویزیتهای منظم در دوران بارداری به مادران پشتیبانی میکند تا حاملگی مطلوبی با حداقل عوارض مادری و نوزادی را تجربه کنند.