تکنولوژی

کشف ذرات شهاب‌سنگ نادر حاوی آب در سمت نهان ماه توسط مأموریت چانگ‌ای ۶

محققان با بررسی نمونه‌های گرد و غبار جمع‌آوری‌شده از نیمه پنهان ماه، ذرات میکروسکوپی حیرت‌انگیزی را آشکار ساختند که تا به امروز مشاهده نشده‌بودند. تحلیل‌های انجام‌شده بر روی موادی که کاوشگر چانگ‌ای ۶ چین به زمین بازگردانده، وجود قطعاتی از یک نوع شهاب‌سنگ بسیار شکننده و غنی از آب را تایید کرد؛ این گونه از شهاب‌سنگ‌ها به ندرت از عبور از جو زمین جان سالم به در می‌آورند، اما اکنون ردپاهای آن‌ها در سطح ماه شناسایی شده است.

شهاب‌سنگ کندریت کربنی (CI) در سطح ماه

بر اساس گزارشی که در ساینس‌آلرت منتشر شده، این نخستین کشف تأییدشده از باقی‌مانده‌های شهاب‌سنگ نوع «کندریت کربنی» یا CI chondrite بر روی ماه است. این یافته نشان می‌دهد که سیارک‌های شکننده و آب‌دار قادرند اثرات میکروسکوپی خود را بر روی سطح ماه بگذارند.

ویژگی‌های منحصر به فرد کندریت‌های CI

کندریت‌های کربنی از نظر داشتن آب و مواد فرار، غنی‌ترین دسته شهاب‌سنگ‌ها محسوب می‌شوند. این اجسام تا بیست درصد وزن خود را به شکل مواد معدنی هیدراته در بر می‌گیرند. همین ویژگی باعث می‌شود آن‌ها به طور غیرمعمولی نرم و شکننده باشند و در هنگام ورود به جو زمین یا برخورد با سطوح سیاره‌ای به راحتی تخریب شوند. به همین دلیل، کمتر از یک درصد شهاب‌سنگ‌های یافت‌شده بر روی زمین از نوع CI هستند و این دسته بسیار نادر تلقی می‌شود.

قطعات شهاب‌سنگ در ماه

پیش از این انتظار نمی‌رفت که این شهاب‌سنگ‌های شکننده بتوانند از برخورد با سطح ماه بدون آسیب خارج شوند. اگرچه ماه فاقد جو برای سوزاندن آن‌هاست، اما شدت برخورد اجرام آسمانی با سطح آن آنقدر بالا است که انتظار می‌رفت مواد یا بخار شوند، یا ذوب گردند و یا مجدداً به فضا پرتاب شوند.

روش‌شناسی تحقیق و نتایج حاصل

تیمی از محققان آکادمی علوم چین، بیش از پنج هزار قطعه از نمونه‌های کاوشگر چانگ‌ای ۶ را غربالگری کردند. این نمونه‌ها از یک دهانه در «حوضه آپولو» جمع‌آوری شده‌بودند. محققان تمرکز خود را بر روی «الیوین» معطوف داشتند؛ یک معدن سیلیکات منیزیم-آهن که به طور معمول در سنگ‌های آتشفشانی و شهاب‌سنگ‌ها یافت می‌شود. با بهره‌گیری از تکنیک‌های پیشرفته میکروسکوپی و طیف‌سنجی جرمی، در نهایت هفت قطعه حاوی الیوین شناسایی شدند که از نظر شیمیایی با الیوین موجود در کندریت‌های CI یکسان بودند.

محققان نسبت‌های ایزوتوپی را در این هفت قطعه تجزیه و تحلیل نمودند. این نسبت‌ها با مقادیر شناخته‌شده برای الیوین‌های ماهی یا زمینی هم‌سو نبودند. در عوض، این مقادیر به طور کامل با منشأ درون یک سیارک کندریت CI هم‌خوانی داشت که میلیاردها سال پیش به ماه برخورد کرده، ذوب شده و سپس با افت شدید دما، ترکیب شیمیایی خود را حفظ نموده است.

این نخستین شواهد فیزیکی و مستقیم از بمباران ماه توسط کندریت‌های CI در آغاز تاریخ منظومه شمسی است. به نظر می‌رسد محیط بی‌جوی ماه برای نگهداری این مواد حتی بهتر از زمین عمل کرده است.

یافته‌های این پژوهش در ژورنال Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا