تکنولوژی

عربستان سعودی در مسیر نفت‌زدایی: هدف تبدیل شدن به صادرکننده قدرت پردازشی هوش مصنوعی

دهه‌ها است که نام عربستان سعودی در ذهن عموم با صادرات نفت گره خورده، اما اکنون این کشور می‌کوشد در عصر دیجیتال، برند جدیدی از خود به عنوان یکی از استراتژیک‌ترین تأمین‌کنندگان قدرت محاسباتی برای شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی ارائه دهد.

بر اساس گزارشی از نیویورک تایمز، شاهزاده محمد بن سلمان قصد دارد از ثروت نفتی، ذخایر مالی عظیم و مساحت‌های وسیع زمین این پادشاهی بهره‌برداری کند تا در قلب اکوسیستم فناوری نفوذ یابد. ترکیب انرژی ارزان، سرمایه‌های کلان و زمین‌های فراوان، دقیقاً پیش‌نیازهای راه‌اندازی مراکز داده‌های مقیاس‌بزرگ و پرمصرف هوش مصنوعی است که غول‌های تکنولوژی در جستجوی آن‌ها هستند.

جاه‌طلبی‌های عربستان در عرصه هوش مصنوعی

عربستان سعودی در حال مذاکره با غول‌های فناوری آمریکایی برای بهره‌برداری از مراکز داده‌های آینده خود است. مدیران ارشد شرکت‌هایی نظیر OpenAI، گوگل، کوالکام، اینتل و اوراکل در کنفرانس سالانه «مبادره سرمایه‌گذاری آینده» (FII) که از روز دوشنبه آغاز شده، حضور یافته‌اند. همچنین برنامه‌ریزی شده که محمد بن سلمان در ماه آینده به ایالات متحده سفر کند.

عربستان صادرکننده هوش مصنوعی
عربستان سعودی در مسیر نفت‌زدایی: هدف تبدیل شدن به صادرکننده قدرت پردازشی هوش مصنوعی ۴

سعید الدباس، از مدیران ارشد شرکت هوش مصنوعی «هومن» (Humain)، از احتمال انجام معامله‌ای برای تأمین قدرت پردازشی شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک خبر داده است. وی در مصاحبه‌ای بیان داشت: «نمایندگان آمازون دیروز در اینجا حضور داشتند. امروز صبح با تیم مایکروسافت جلسه داشتیم.» با این حال، او مذاکرات با ماسک را «بسیار بسیار بزرگ‌تر» توصیف کرد.

شاهزاده محمد بن سلمان شرکت هومن را چند ماه پیش تأسیس نموده و هدف او مدیریت نزدیک به ۶ درصد از کل بار پردازشی هوش مصنوعی جهان در سال‌های آینده توسط این شرکت است. بر اساس گزارش گروه تحقیقات Synergy Research Group، در صورت محقق شدن این هدف، عربستان (که در حال حاضر سهمی کمتر از ۱ درصد دارد) پس از آمریکا و چین، به سومین تأمین‌کننده بزرگ قدرت پردازشی در سطح جهان تبدیل خواهد شد.

مسئولان سعودی اعلام کرده‌اند که این پادشاهی در حال ساخت سه مجموعه مرکز داده بزرگ برای شرکت‌های خارجی است. آن‌ها ادعا می‌کنند هزینه اجرای پروژه‌های هوش مصنوعی در این زیرساخت‌ها می‌تواند حداقل ۳۰ درصد ارزان‌تر از ایالات متحده باشد.

عربستان صادرکننده هوش مصنوعی
شرکت عربستانی DataVolt مسئول ساخت یک مرکز داده ۵ میلیارد دلاری در نزدیکی دریای سرخ است.

برای رفع نگرانی‌های امنیتی مرتبط با فعالیت در این قلمرو، عربستان در حال تدوین چارچوب‌هایی تحت عنوان «سفارتخانه داده» (Data Embassy) است. در این مراکز، شرکت‌های بین‌المللی می‌توانند به جای قوانین داخلی عربستان، تحت قوانین ملی کشور خود فعالیت نمایند.

با وجود این، تعداد قابل توجهی از ناظران تردید دارند که عربستان بتواند به این اهداف برسد. این کشور در حال حاضر از کادری محدود از متخصصان هوش مصنوعی برخوردار است. در رقابت منطقه‌ای نیز، عربستان از امارات متحده عربی عقب مانده است؛ امارات در سال جاری یک پروژه چند میلیارد دلاری با OpenAI در ابوظبی را راه‌اندازی کرده است.

از منظر دیگر، چالش‌های سیاسی نیز می‌تواند مانع تحقق این جاه‌طلبی‌ها گردد. دولت ترامپ در سفر ماه مه به ریاض، به شرکت‌های آمریکایی نظیر انویدیا چراغ سبز اولیه برای فروش تراشه‌های هوش مصنوعی به عربستان داده بود. اما پنج ماه پس از آن، به دلیل نگرانی‌ها در خصوص روابط ریاض و پکن، مجوز نهایی صادرات تا کنون صادر نگردیده است.

محمد بن سلمان همواره کوشیده در این تنش‌های ژئوپلیتیک، طرف خاصی را انتخاب نکند. در حالی که عربستان روابط عمیقی با دولت ترامپ برقرار دارد، از سرمایه‌گذاری‌های چین نیز استقبال می‌کند. برای نمونه، شرکت چینی DeepSeek از زیرساخت‌های داده آرامکو بهره‌مند می‌شود. اکنون باید منتظر ماند و دید که عربستان چگونه می‌خواهد معضلات اقتصادی و سیاسی پیرامون هوش مصنوعی را حل کند تا بتواند به طور همزمان از دو قدرت برتر جهان، آمریکا و چین، منفعت ببرد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا