>> مهار آتشسوزی در ایستگاه سوخت امامزاده هاشم رودبار؛ خسارتهای مالی و جابجایی سگها >> یک ح

>> مهار آتشسوزی در ایستگاه سوخت امامزاده هاشم رودبار؛ خسارتهای مالی و جابجایی سگها >> یک حادثه آتشسوزی عوارضی در محدوده امامزاده هاشم، واقع در ابتدای آزاد راه رشت به قزوین و خارج از حوزه استحفاظی شهرستان رودبار، باعث تخریب تاسیسات و یک خودروی سواری شد. به گزارش ایسنا و به نقل از بهداشت نیوز، این رویداد در ساعت ۱۲۵۴ روز سهشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ روی داد و خوشبختانه هیچ تلفات جانی در پی نداشت.

جزئیات وقوع حادثه و علت احتمالی سمیرا حسنی، سخنگوی مربوطه، اعلام کرد که مآخذ آتشسوزی دو تانکر ثابت سوخت گازوییل با ظرفیت ۴ و ۶ هزار لیتری بوده است. این تانکرها برای تامین سوخت دیزل ژنراتورهای عوارضی به کار میرفتهاند. اگرچه علت دقیق وقوع حادثه همچنان در دست بازرسی و بررسی کارشناسی قرار دارد، اما شدت شعلهوری و حجم بالای آتش، عملیات مهار را با چالش مواجه ساخت.

اقدامات تیمهای آتشنشانی و نیروهای حمایتی شهرام مومنی، رئیس سازمان آتشنشانی رشت، از اعزام ۴ خودروی آتشنشانی، آبرسان و خودروی مجهز به کف و فوم به محل خبر داد. تیمهای عملیات با پشتیبانی دو طرفه کفهای آتشنشانی و با دقت بالا موفق به کنترل و مهار شعلهها شدند. در این عملیات، دو خودروی آتشنشانی از ایستگاههای شهر بیجار و سنگر نیز به عنوان نیرو حمایتی حضور داشتند.

برآورد خسارات و پیامدها به گفته سرپرست فرمانداری رودبار، فرآیند اخذ عوارض به صورت الکترونیکی در حال انجام بوده و میزان دقیق خسارات وارده به تاسیسات و ساختمانها هنوز در دست ارزیابی است. از جمله خسارات قابل مشاهده، سوختن یک خودروی سواری شخصی از نوع تیبا و چندین اتاقک بایگانی همجوار تانکرها گزارش شده است.

نجات جانوران در میان حادثه یک نکته قابل توجه در این رویداد، انتقال ایمن یک قلاده سگ به همراه ۶ تولهی آن به مکان امن توسط تیمهای امدادی بوده است. ه این حیوانات نیز هیچ آسیبی ندیدهاند.

منبع ایسنا >> تحلیل دلایل فنی و پیشگیری از حوادث مشابه کارشناسان ایمنی آتشنشانی معتقدند که وجود تانکرهای ثابت سوخت در مجاورت تاسیسات اداری و بایگانی، بدون رعایت کامل فاصلههای ایمنی و سیستمهای اطفای حریق خودکار، یکی از عوامل اصلی گسترش سریع آتش در این حادثه بوده است.

ذخیرهسازی سوختهای سوختنمای کلاس B مانند گازوییل در تانکرهای سطحی، در صورت نشت یا ترکیدگی، خطر ایجاد حریقهای گسترده با انرژی آزادسازی بالا را به همراه دارد. بررسیهای اولیه نشان میدهد که سیستمهای تشخیص دود و شعله در این محدوده یا غیرفعال بودهاند یا اصلا نصب نشدهاند که این موضوع میتواند در افزایش زمان واکنش اولیه موثر بوده باشد.

استانداردهای ایمنی در انبارهای سوخت بر اساس مقررات سازمان آتشنشانی و استانداردهای ملی ایران، انبارهای سوختهای مایع باید دارای دیوارههای نگهداری با ظرفیت حداقل ۱۱۰ درصد حجم بزرگترین تانکر، سیستم فومگذاری خودکار، شیرهای قطع اضطراری از راه دور و سیستم تهویه مناسب برای جلوگیری از تجمع بخارات سوخت باشند. عدم رعایت این موارد میتواند تبدیل یک نشت جزئی به یک فاجعه بزرگ کند.

در مورد امامزاده هاشم، نظرسنجیهای میدانی نشان میدهد که زیرساختهای ایمنی مورد نیاز برای این حجم از ذخیرهسازی سوخت، به طور کامل فراهم نبوده است. نقش مدیریت بحران و هماهنگی بین ارگانها واکنش سریع فرماندهی آتشنشانی رشت و درخواست کمک از ایستگاههای همجوار بیجار و سنگر، نمادین از مدیریت بحران در سطح منطقه است.

مرکز فرماندهی و کنترل آتشنشانی رشت با فعالسازی طرح اورژانس، توانسته است در کمتر از ۲۰ دقیقه نیروهای لازم را به محل اعزام کند. این سرعت در موبایلسازی، از سوختن تمام تانکرها و سرایت آتش به جنگلهای اطراف و مجتمع امامزاده جلوگیری کرد. همکاری همزمان نیروی انتظامی در کنترل ترافیک آزاد راه رشت-قزوین و ایجاد کوردن امنیتی، از ورود مردم به منطقه خطرناک و ایجاد اختلال در عملیات اطفای حریق جلوگیری نمود.

اهمیت آموزش و مانورهای دورهای مهار موفق این حادثه بدون تلفات جانی، نتیجهی آموزشهای مداوم و مانورهای مشترک آتشنشانی، هلال احمر و مدیریت بحران است. تیمهای عملیاتی با تسلط بر تکنیکهای اطفای حریق سوختهای مایع ( B) با استفاده از فوم و پودر شیمیایی خشک، توانست سطح سوخت را جدا از اکسیژن کند و شعلهها را مهار نماید. استفاده صحیح از کفهای فوم برای ایجاد باند ایمنی و جلوگیری از اشتعال مجدد از نکات فنی حیاتی در این عملیات بود.

بررسی خسارات اقتصادی و بازسازی سرپرست فرمانداری رودبار اعلام کرد که فرآیند اخذ عوارض به صورت الکترونیکی ادامه دارد، اما تخریب اتاقکهای بایگانی میتواند باعث از دست رفتن اسناد فیزیکی مهم شود. اگرچه دیجیتالیسازی فرآیندها ریسک از دست رفتن دادهها را کاهش داده، اما هزینههای بازسازی تاسیسات، تعویض تانکرها، تعمیرات ساختمان و خسارت به خودروی سواری، بار مالی قابل توجهی بر دوش سازمان عوارض و یا شرکت بیمهگذار تحمیل خواهد کرد.

کارشناسان بیمه برآورد میکنند که خسارات مستقیم این حادثه میتواند به چندین میلیارد تومان برسد، بدون احتساب هزینههای غیرمستقیم نظیر توقف موقت خدمات عوارضی. فرآیند مطالبه بیمه و بازرسی کارشناسی با توجه به اینکه علت آتشسوزی در دست بازدید است، کارشناسان بیمه و آتشنشانی به طور مشترک محل را پلمب و بررسی میکنند. تعیین دقیق نقطه شروع آتش و علت اشتعال برای پرداخت خسارت بیمه و تکلیفهای حقوقی ضروری است.

اگر علت از جهه تقصیر انسانی یا عدم رعایت ایمنی باشد، سازمان عوارض ممکن است با چالشهای حقوقی و جریمههای اداری روبرو شود. بنابراین شفافیت در گزارش نهایی بازرسی، از اولویتهای مدیریت بحران پس از حادثه است. بعد انسانی و اجتماعی حادثه فراتر از آمار و ارقام، رویداد امامزاده هاشم جنبههای انسانی عمیقی دارد. نجات قلاده سگ و تولههایش توسط آتشنشانیها، نمادین از تعهد نیروهای امدادی نسبت به حفظ جان هر موجود زنده است.

این صحنه که توسط خبرنگاران ثبت شده، تأثیر روانی مثبتی بر افکار عمومی گذاشته و وجه انسانی آتشنشانیها را فراتر از وظیفه رسمی، به عنوان رक्षت جانان، تقویت کرده است. همچنین عدم تلفات جانی در میان کارکنان عوارض، آتشنشانیها و رانندگان تانکرها، بزرگترین دستاورد این عملیات محسوب میشود. پشتیبانی روانی و بازگرداندن ثبات سازمانهای مربوطه باید به فکر پشتیبانی روانی از کارکنان حاضر در محل حادثه و خانوادههای ساکن در مجاورت باشند.

دیدن آتش گسترده و شعلههای بالا میتواند استرس حاد و اضطراب پس از سانحه (PTSD) را در افراد ایجاد کند. برگزاری جلسات دیبریفینگ برای تیمهای عملیاتی و مشاوره برای کارکنان عوارض، گامهای ضروری برای بازگشت به کارکرد طبیعی هستند. آموختهها و توصیههای استراتژیک این حادثه زنگ خطر برای تمام ایستگاههای سوختسازی و انبارهای سوخت در سراسر کشور، به ویژه در محوطههای اداری و تاریخی است.

توصیههای کلیدی شامل موارد زیر میشود بازرسی فوری و جامع ایمنی تمام تانکرهای ثابت سوخت در محوطههای اداری و عمومی. اجرا الزامی سیستمهای اطفای حریق خودکار (فوم/پودر) بر روی تمام تانکرهای سطحی. تعیین و کنترل دقیق فاصلههای ایمنی بین انبار سوخت و ساختمانهای اداری، بایگانی و پارکینگ. انجام مانورهای عملیاتی فصلی با سناریوی حریق سوخت مایع برای تیمهای آتشنشانی و کارکنان محل.

تجهیز تمام واحدهای عوارضی و اداری به سیستمهای تشخیص دود و هشداردهی زودرس به مرکز فرماندهی آتشنشانی.

سرمایهگذاری بر روی این تکنولوژیها، هزینه بسیار کمتری نسبت به خسارات یک حادثه بزرگ دارد. یکپارچهسازی این سیستمها با سامانه مدیریت شهر هوشم رودبار و گیلان، میتواند مدل پیشگیری را از واکنشگرا به پیشگیرانه تبدیل نماید. پیامدهای حقوقی و نظارتی سازمان ثبت اسناد و املاک، به عنوان مرجع اخذ عوارض، و سازمان آتشنشانی، به عنوان مرجع نظارت بر ایمنی، باید یک کمیته تحقیق مشترک تشکیل دهند.

این کمیته موظف است ضمن تعیین مقصران احتمالی، دستورالعملهای اصلاحی الزامی را برای تمام واحدهای مشابه در استان گیلان صادر کند. قوه قضاییه نیز در صورت ثبوت تقصیر جنایی در عدم رعایت ایمنی، میتواند پروندهای را برای پیگیری حقوقی باز کند. شفافیت در انتشار نتایج تحقیق، اعتماد عمومی را حفظ میکند و تکرار حوادث را پیش میگیرد.

جمعبندی و چشمانداز آینده آتشسوزی امامزاده هاشم، اگرچه با مدیریت حرفهای مهار شد و جانبازی نکرد، اما هشدار جدی برای بازنگری در زیرساختهای ایمنی سوخت در شهرها است. ترکیب مدیریت الکترونیکی عوارض با ایمنی فیزیکی تاسیسات، مسیر پیشرفت است، اما نباید امنیت فیزیکی فدای سرعت اداری شود. انتظار میرود با پیگیری دقیق گزارش کارشناسی، اقدامات اصلاحی در تمام نقاط مشابه رودبار و استان گیلان آغاز گردد.

آتشنشانی رشت با اثبات توانایی عملیاتی در این حادثه، نشان داد که با تجهیزات و نیروی انسانی آموزشدیده، میتواند در برابر بحرانهای بزرگ بایستد، اما پیشگیری همیشه اولویت اول و کمهزینهترین راهکار باقی میماند. منبع ایسنا، بهداشت نیوز، روابط عمومی آتشنشانی رشت، فرمانداری رودبار