تپسل مالک کافه بازار شد؛ خرید بزرگترین اپاستور ایران با چالشهای تبلیغاتی و بورسی روبرو
کافه بازار، بزرگترین اپاستور ایرانی با ۵۶ میلیون کاربر ثبتنامی، به تپسل فروخته شد. این معامله که بر اساس اطلاعات غیررسمی دیجیاتو دو متقاضی دیگر یعنی صباایده و یکتانت را هم داشت، در نهایت به نفع تپسل تمام شد. تپسل که اکنون در دومین دهه فعالیت خود به عنوان شبکه تبلیغاتی دیجیتال داخلی شناخته میشود، سال گذشته با ادغام دو مجموعه مدیا اد و سنجاق مسیری تازه را آغاز کرد و اکنون با بهرهگیری از کافه بازار قصد افزایش سهم بازار خود در صنعت تبلیغات ایران را دارد.
همزمان با این خریدوفروش، گوگل پلی پس از دو سال فیلتر بودن مجددا در دسترس کاربران ایرانی قرار گرفت. این اتفاق اگرچه به سود کاربران و گسترشدهندگان است، اما میتواند بر پذیرش و استقبال از کافه بازار تأثیر بگذارد. آمارها نشان میدهد که شیب رشد نصب و بهروزرسانی در کافه بازار نسبت به سالهای قبل افت یافته و این روند در زمان فیلتر بودن گوگل پلی ثبت شده بود. اکنون با برداشته شدن محدودیتها، احتمال دارد این شیب رشد حتی به صفر برسد.

بر اساس گزارش شبکه شرق پس از فروش سهام هزاردستان، کل سهام این شرکت ۳۶ هزار میلیارد تومان و سهام کافه بازار به عنوان زیرمجموعه آن ۲ هزار و ۷۱۶ میلیارد تومان ارزیابی شده بود. البته قیمت نهایی معامله با تپسل آشکار نیست، زیرا شرایط خریدوفروش مانند پرداخت نقدی میتواند تا ۳۰ درصد تخفیف بر قیمت نهایی اعمال کند. کافه بازار سال گذشته نزدیک به ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون بار نصب و بهروزرسانی را ثبت کرده و ۳۸۹ هزار بازی و برنامه در اختیار کاربران قرار داده که نسبت به سال ۱۳۹۹ حدود ۱۴۲ درصد افزایش داشته است.

نسل از مهمترین مخاطبان اپلیکیشنهاست، اما این نسل ترجیح میدهد از مسیرهای بینالمللی مانند گوگل پلی استفاده کند. آمار استاتیستا نشان میدهد کاربران در سراسر جهان همچنان برای خرید اپلیکیشن از اپاستورها هزینه میکنند. خرید از اپاستور اپل در سهماهه دوم ۲۰۲۴ به بیشترین حد خود در ۶ سال گذشته رسیده و خرید از گوگل پلی نیز روند تقریبا ثابتی داشته است. با توجه به محدودیتهای کمتر اندروید برای نصب اپلیکیشن و وجود اپاستورهای محلی زیاد، این روند برای گوگل پلی منطقی به نظر میرسد.

تپسل با این خریدوفروش به دنبال افزایش سهم بازار خود در صنعت تبلیغات دیجیتال ایران است. مهمترین رقیب این شرکت، یکتانت، مدعی سهم بازار ۸۰ درصدی از صنعت تبلیغات است. بر اساس گزارش سال ۱۴۰۲ کافه بازار، ۴۶ میلیون تراکنش موفق در این پلتفرم انجام شده و ۵ میلیون و ۵۰۰ هزار کاربر محتوای دیجیتال خریداری کردهاند که سهم درآمد گسترشدهندگان ایرانی را به ۲ هزار میلیارد تومان در سال گذشته رسانده است. تپسل که اولین آژانس همکار کافه بازار در تبلیغات دروناپلیکیشنی بوده، تنها در سال ۱۴۰۲ موفق شد بیش از ۱۰ میلیون نصب اپلیکیشن از طریق سرویسهای سرچ ادز و دیسکاوری کافه بازار را محقق کند.
علاوه بر این، کافه بازار با بیش از ۵۶ میلیون کاربر ثبتنامی، منبع عظیمی از دادههای رفتاری کاربران از جمله الگوی دانلود و نصب، ترجیحات، الگوی خرید درونبرنامهای و غیره را در اختیار دارد. تپسل میتواند با شناخت دقیق مخاطب، تبلیغات هدفمند بر پایه رفتار خرید ارائه دهد و امکان ردیابی دقیقتر نرخ تبدیل تبلیغات را فراهم کند. این شرکت میتواند اکوسیستم یکپارچهای برای گسترشدهندگان شامل توزیع و درآمدزایی از تبلیغات تشکیل دهد، اما این رشد مشروط به ادامه استقبال کاربران از کافه بازار است.

کافه بازار پس از ۴ سال انتظار در آبان امسال در فرابورس پذیرفته شد. پیشبینی میشد سهام این شرکت تا آخر سال عرضه شود، اما با این خریدوفروش، آینده عرضه کافه بازار در فرابورس نامشخص شده است. بر اساس اطلاعیه هزاردستان، هرگونه تصمیمگیری در خصوص کافه بازار از جمله نمادگذاری در بورس به استراتژیهای آتی سهامداران جدید بستگی خواهد داشت. فروش سهام در آستانه عرضه اولیه اتفاق جدیدی نیست؛ برای مثال توییتر (اکس فعلی) در سال ۲۰۱۳ شرکت ماپاب را درست قبل از عرضه عمومی خریداری کرد. به نظر میرسد هزاردستان ترجیح داده کل سهام کافه بازار را به صورت یکجا بفروشد تا از پاپسکشیدن خریداران در تابلو بورس جلوگیری کند.
فروش کافه بازار به شرکتی تبلیغاتی، خاطره تجربه تلخ قبلی را در ذهن فعالان اکوسیستم زنده کرده است. در سال ۱۳۹۵، کافه بازار مالکیت شبکه تبلیغات هوشمند عدد را به شرکت آوای هوشمند پارس واگذار کرد، اما این تصمیم به سود عدد تمام نشد. اواخر ۱۳۹۸ و با شیوع کرونا، شرکت آوای هوشمند پارس فعالیت خود را متوقف کرد و دلایل اصلی آن شرایط بد اقتصادی، شیوع بیماری و افت تقاضا اعلام شدند. اکنون سوال این است که آیا تپسل پتانسیل مدیریت همزمان تبلیغات و پلتفرم توزیع را دارد یا خیر، پاسخی که زمان باید به آن بدهد.




