مکانیزم تأثیر ورزش بر حساسیت به انسولین

تمرینهای ورزشی با شدت بالا ششگانه حساسیت به انسولین را در افراد سالم افزایش میدهد

به گزارش بهداشت نیوز، یکی از بیماریهایی که ارتباط مستقیمی با شاخص توده بدنی و اضافه وزن دارد، دیابت نوع ۲ است. طوریکه شاخص توده بدنی بیش از ۳۵ کیلوگرم بر مترمربع، با ایجاد افزایش بیش از حد انسولین، خطر ابتلا به دیابت را در زنان بیش از ۶۰ برابر و در مردان ۴۲ برابر میکند.

مکانیزم تأثیر ورزش بر حساسیت به انسولین

دیابت نوع ۲ با مقاومت به انسولین در عضلات اسکلتی و اختلال در متابولیسم گلوکز آشکار میشود. افراد مبتلا علاوه بر اختلال در هموستاز گلوکز، دچار اختلال در لیپید و سوختوساز بدن نیز میباشند.

مطالعات نشان میدهند فعالیت ورزشی منظم تأثیر چشمگیری بر سلامت و کیفیت زندگی دارد و علت درمان بیماریهای مزمن از جمله دیابت نوع ۲ محسوب میشود. بهبود حساسیت به انسولین جهت درمان یا پیشگیری از این بیماری تا حد ۵۸ درصد از تبدیل شدن پیشدیابت به دیابت نوع ۲ جلوگیری میکند.

فعالیت ورزشی باعث افزایش انتقال گلوکز به عضلات شده و از طریق افزایش حامل حساسیت به انسولین را بالا میبرد. میزان افزایش حساسیت به انسولین ناشی از ورزش در افراد سالم نسبت به بیماران دیابت نوع ۲، شش برابر بیشتر است. اگرچه کاهش وزن و چربی بدن نیز در افزایش حساسیت موثر است، اما برخی تحقیقات ثابت کردهاند ورزش حتی بدون کاهش وزن نیز حساسیت به انسولین را بهبود میبخشد.

شدت تمرین و سیستمهای انرژی

نتایج پژوهشها میکند تمرینهای ورزشی با شدت بالا، تأثیر بیشتری بر حساسیت به انسولین و بهبود دیابت نوع ۲ دارد. از مزایای تمرینهای شدید میتوان به افزایش گلوکز در جریان خون، مصرف بیشتر گلیکوژن عضلانی و افزایش هزینههای انرژی منجر به کاهش وزن اشاره کرد. به همین دلیل سیستمهای فسفاژن و گلیکولیز بیهوازی تأثیر بیشتری بر حساسیت به انسولین دارند.

نوع تمرین و توصیههای تخصصی

با وجود اثرات مثبت، همچنان سوالی است که کدام نوع تمرین (مقاومتی، حاد، ترکیبی، استقامتی یا هوازی) مفیدتر است. به طور کلی انجام تمرینهای گوناگون با هر شدت، زمان و نوعی، در صورت مراعات اصول، بر بهبود حساسیت به انسولین در افراد با هر سن، جنسیت، BMI و وضعیت سلامتی مؤثر است.

انجام تمرینهای ترکیبی نسبت به انجام هر نوع تمرین به تنهایی در بهبود حساسیت به انسولین مناسبتر است. با این حال باید دقت کرد که انجام هرگونه تمرین برای بیماران خاص مانند دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا، باید زیر نظر متخصص علوم ورزشی صورت گیرد تا متغیرهای مهم نظیر شدت، زمان و تکرار جلسات کنترل شود. عدم مراعات این اصول میتواند تمرین را نه تنها بیاثر، بلکه مضر و تشدیدکننده بیماری کند.