تماشای تلویزیون تا دو سالگی برای کودکان ممنوع؛ هشدار کارشناسان درباره آسیبهای جبرانناپذیر مغزی
به نقل از بهداشت نیوز، مطالعات جدید نشان میدهد که نادیده گرفتن توصیههای کارشناسان درباره تماشای تلویزیون در کودکان زیر دو سال میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به مغز، هوش و خلاقیت آنها وارد سازد. تواناییهای یادگیری زبان و تکلم در دو سال اول زندگی شکل میگیرد و سخنگویی مهارتی است که نیازمند شنیدن، درک و پاسخگویی است؛ کودکان نمیتوانند با گوش دادن به دیالوگهای شخصیتهای کارتونی یا عروسکی پیشرفت کلامی داشته باشند.
محدودیتهای سنی و ضرورت نظارت والدین
برای گروه سنی دو تا شش سال نیز تماشای تلویزیون باید با نظارت والدین از نظر زمانی و محتوایی انجام شود، چرا که تماشای بیش از حد میتواند تأثیرات منفی بر سلامت جسمی و روانی کودکان داشته باشد. در دنیای امروز به دلیل مشغلههای زیاد، بسیاری از خانوادهها ترجیح میدهند کودکان را با تلویزیون سرگرم کنند تا بتوانند کارهای روزمره را انجام دهند، اما کارشناسان هشدار میدهند که این روش میتواند زیانآور باشد.
تجربه مادران و دلایل استفاده از تلویزیون
مینا، مادر ۲۷ ساله، معتقد است تماشای تلویزیون هیچ عوارضی برای دختر ۴ ماههاش ندارد و او ده دقیقه بیحرکت به صداها و تصاویر گوش میدهد. سحر، مادر دیگر با مدرک کارشناسی ارشد، برای کودکش کارتونهای انگلیسی میگذارد تا آرام شود و میگوید خود در کودکی با تلویزیون بزرگ شده بدون آسیب. فاطمه نیز از تلویزیون به عنوان ابزاری برای غذا دادن به فرزند ۳ سالهاش که بدغذا است، استفاده میکند تا حواس کودک پرت شده و لقمه را میبلعد.
معایب تماشای بیش از حد تلویزیون
کارشناسان بر این نکته تأکید دارند که کودکان بسیار تأثیرپذیر هستند و کنترل محتوای مواجهه شده ندارند. تماشای تلویزیون در زیر دو سالگی میتواند باعث آسیب مغزی شود، زیرا این دوران طلایی تکامل مغز است و تماشای تلویزیون تمایل کودکان به کاوش دنیای اطراف و تعامل با همسالان را کاهش میدهد. تعامل با افراد و محیط، پیشرفت شاخصهای تکاملی مغز و تقویت توانایی تکلم را تضمین میکند.
کاهش خلاقیت و نوآوری
وقتی کودک به جای کاوش در دنیای واقعی، زمان زیادی را صرف تماشای محتوای از پیش تعیینشده تلویزیون میکند، قدرت تفکر و تواناییهای دیگر تحلیل میرود، زیرا هیچ فرصتی برای نوآوری و خلاقیت باقی نمیماند.
از بین رفتن زمان ارزشمند
عادت به تماشای زیاد تلویزیون باعث میشود زمان کودک هدر برود، در حالی که او میتواند این زمان را برای گفتگو با والدین، مطالعه کتاب، بازی با دوستان و فعالیتهای بدنی صرف کند که آموزشهای مفیدتر و عمیقتری ارائه میدهند.
افت تمرکز و خطر چاقی
تحقیقات نشان میدهد تماشای بیش از حد تلویزیون میتواند سبب کمتوجهی، عدم تمرکز یا بیشفعالی در سالهای بعد شود. همچنین کاهش فعالیت بدنی ناشی از نشستن طولانی در برابر تلویزیون، کودکان را در خطر چاقی و مشکلات سلامتی دیگر قرار میدهد.
مواجهه با محتوای نامناسب
والدین گاهی فراموش میکنند که تنها باید از برنامههای مناسب با سن کودک استفاده کنند. مواجهه زودهنگام با محتوای نامناسب مانند خشونت، رابطه جنسی، الکل و مواد مخدر، سوالات پیچیدهای در ذهن کودک شکل میدهد، زیرا بخش بزرگی از یادگیری در این سن از طریق مشاهده و تقلید از قهرمانان محبوب است.
راهکارهای مدیریت تماشای تلویزیون
کارشناسان توصیه میکنند از همان ابتدا برای کودکان در تماشای تلویزیون محدودیت قائل شویم، زیرا تثبیت عادت صحیح از آغاز بسیار آسانتر از تغییر عادت در آینده است. انتخاب برنامهها باید متناسب با سن کودک باشد و والدین نباید به کودک اجازه دهند هر محتوایی را تماشا کند. همراهی والدین در تماشای تلویزیون فرصت میدهد تا نظر کودک درباره شخصیتها پرسیده شود و به او توضیح داده شود که همه آنچه در تلویزیون دیده میشود واقعی نیست. والدین میتوانند جایگزینهایی مانند خواندن کتاب، نقاشی کشیدن و بازی کردن را به جای تماشای تلویزیون پیشنهاد دهند.
