چین پهپاد تازه‌ای به نام را معرفی کرده که بر اساس گزارش‌های اخیر قادر است پس از پرواز با سرعت‌های مافوق صوت، به صورت افقی روی باند فرودگاه فرود بیاید. این پیشرفت تکنولوژیک توسط دانشمندان چینی محقق شده و پهپاد مزایای متعددی برای کاربرد‌های نظامی دارد.
بر اساس گزارش، پهپاد قابلیت قابل‌توجه‌ی در کاهش سرعت از مافوق صوت به مادون صوت برای فرود دارد. این پهپاد هایپرسونیک از روی هواپیمای بدون سرنشین برای پرواز آزمایشی در هوا پرتاب شده است. به نظر می‌رسد این پهپاد چندین سال است در حال آزمایش بوده و ویدیوی منتشر شده مربوط به دوره‌های قبلی است.
مشخصات پهپاد چین
در ویدیوی منتشر شده، پهپاد ارتفاع متوسط دیده می‌شود که پهپاد هایپرسونیک را در هوا حمل می‌کند. پهپاد UAV است که شرکت چین آن را برای ارتش ساخته و می‌تواند تا وزن ۲۸۰۰ کیلوگرم را حمل کند و به عنوان سکوی پرتاب عمل می‌کند.
بر اساس تخمین‌ها، طول بین یک‌سوم تا یک‌چهارم طول (با طول تقریبا ۱۰ متر) است؛ بنابراین باید نزدیک به ۲.۵ تا ۳.۳۵ متر طول داشته باشد.
نکته قابل‌توجه این است که برخلاف اکثر پهپاد‌های هایپرسونیک نظامی، قابل بازیابی و استفاده مجدد پس از مأموریت است. این مزیت باعث کاهش قابل‌توجه هزینه ساخت و گسترش پلتفرم‌های پشتیبانی می‌شود. علاوه بر این، مطابق گزارش‌ها، این پهپاد جدید برای فرود افقی قابلیت بسیار بالایی در کاهش سرعت از مافوق صوت به مادون صوت دارد.
مزیت سوم بزرگ این پهپاد، امکان پرتاب از سایر سکو‌های بدون سرنشین در هوا است که نیاز به باند فرودگاه و امکانات اضافی روی زمین را حذف می‌کند. تا این لحظه جزئیات بسیاری از این پهپاد مافوق صوت در دسترس نیست.
چین پهپاد هایپرسونیک را با قابلیت فرود روی باند فرودگاه رونمایی کرد
توسعه پهپاد‌های هایپرسونیک قابل بازیابی نشان‌دهنده پیشرفت قابل‌توجه در تکنولوژی‌های هوش مصنوعی، سیستم‌های هدایت و مواد مقاوم در برابر حرارت است. این پلتفرم‌ها می‌توانند در مأموریت‌های استطلاع، نظارت و ضربه‌های دقیق با سرعت‌های بالا به کار روند که ردگیری و هدف‌گیری آن‌ها برای سیستم‌های دفاع موشکی موجود بسیار دشوار است.
برنامه پهپاد‌های نظامی چین در سال‌های اخیر رشد شتابانی داشته است. هواپیما‌های بدون سرنشین سری TB از جمله و نقش مهمی در توسعه قابلیت‌های حمل و پرتاب پلتفرم‌های کوچک‌تر ایفا می‌کنند. این سکو‌های پرتاب هوایی انعطاف‌پذیری ی را افزایش می‌دهند و وابستگی به باند‌های فرودگاه ثابت را کاهش می‌دهند.
قابلیت فرود افقی و بازیابی پهپاد چالش‌های اصلی لاجستیکی و هزینه‌ای را در مقایسه با موشک‌های هایپرسونیک یک‌بار مصرف حل می‌کند. در موشک‌های سنتی هایپرسونیک، هر پرتاب هزینه‌های سنگین ساخت و عدم امکان تست مجدد را به همراه دارد، در حالی که پلتفرم‌های قابل بازیابی امکان تست‌های مکرر، توسعه تکرارپذیر و کاهش هزینه در هر مأموریت را فراهم می‌کنند.
تحلیلگران نظامی معتقدند که ترکیب سرعت هایپرسونیک با قابلیت فرود روی باند معمولی، تعادل قدرت در منطقه را می‌تواند تحت تأثیر قرار دهد. این تکنولوژی امکان پاسخ‌دهی سریع به اهداف متحرک و حساس به زمان را با دقت بالا فراهم می‌کند، در حالی که هزینه‌های عملیاتی نسبت به موشک‌های بالستیک یا کروز سنتی پایین‌تر است.
چین به طور مداوم در زمینه موتور‌های اسکرامجت، مواد کامپوزیت پیشرفته و سیستم‌های کنترل پرواز خودمختار سرمایه‌گذاری کرده است. این سرمایه‌گذاری‌ها به تدریج در پلتفرم‌های عملیاتی مانند تجلی یافته و نشان‌دهنده استراتژی بلندمدت پکن برای دستیابی به برتری تکنولوژیک در جنگ هوایی آینده است.
مقایسه با برنامه‌های مشابه در آمریکا و روسیه نشان می‌دهد که چین در حوزه پهپاد‌های هایپرسونیک قابل بازیابی پیشروی قابل‌توجه‌ی داشته است. در حالی که برنامه‌های آمریکایی مانند و بیش‌تر بر روی موشک‌های آزمایشی متمرکز بوده‌اند، رویکرد چینی بر روی پلتفرم‌های هوازی قابل استفاده مجدد و عملیاتی تمرکز دارد.
آینده این تکنولوژی بستگی به حل چالش‌های باقی‌مانده در مدیریت حرارت در سرعت‌های مافوق صوت طولانی‌مدت، اطمینان از قابلیت اطمینان موتور‌های اسکرامجت و یکپارچه‌سازی سنسور‌های پیشرفته در محیط‌های دما و فشار بالا دارد. پیشرفت‌های مداوم در علم مواد و محاسبه‌های دینامیک سیالات این موانع را به مرور زمان قابل حل می‌سازد.
چین پهپاد هایپرسونیک را با قابلیت فرود روی باند فرودگاه رونمایی کرد
واکنش‌های بین‌المللی به رونمایی از این پهپاد نشان‌دهنده نگرانی‌های استراتژیک قدرت‌های بزرگ است. وزارت دفاع آمریکا در گزارش‌های اخیر خود بر توسعه قابلیت‌های ضده‌ایپرسونیک تأکید کرده و برنامه‌های آزمایشی خود را شتاب بخشیده است. ناتو نیز در قمه‌های اخیر خود، تهدید موشکی و پهپاد‌های هایپرسونیک را یکی از اولویت‌های دفاعی اعلام کرده است.
از نظر فنی، موتور اسکرامجت پهپاد باید قادر به کارایی در محدوده ماخ ۵ تا ماخ ۱۰ باشد. این موتور‌ها برخلاف موتور‌های رامجت سنتی، جریان هوا را به سرعت‌های مافوق صوت در حین احتراق حفظ می‌کنند. طراحی لوله احتراق، سیستم‌های سوخت‌رسانی و مواد مقاوم در برابر دما‌های بالای ۲۰۰۰ درجه سانتی‌گراد از چالش‌های اصلی مهندسی است.
سیستم‌های هدایت و ناوبری در سرعت‌های هایپرسونیک نیازمند الگوریتم‌های پیشرفته هوش مصنوعی هستند که بتوانند در می‌لی‌ثانیه تصمیم بگیرند. سیستم‌های GPS در این سرعت‌ها و ارتفاع‌ها ممکن است دچار اختلال شوند، بنابراین ناوبری (اینرسی) ترکیبی با تطبیق زمین و سیستم‌های ناوبری بصری ضروری است.
دکترین نظامی چین بر اساس مفهوم ضربه پیشگیرانه و مانع‌سازی منطقه (/AD) شکل گرفته است. پهپاد‌های هایپرسونیک قابل بازیابی به عنوان بخشی از سیستم‌های ضد‌دسترسی/ممانعت منطقه (/ ) می‌توانند به هدف‌گیری حاملات هواپیما، سامانه‌های رادار پیشرفته و مراکز فرمانده‌ی در مراحل اولیه درگیری بپردازند.
سناریو‌های عملیاتی محتمل شامل استطلاع عمیق در دشمن، ضربه به اهداف متحرک دریایی با سرعت بالا، و نفوذ از دفاع‌های موشکی لایه‌ای است. قابلیت پرتاب از پهپاد‌های مادر مانند محدوده عملیاتی را به شدت افزایش می‌دهد و نیاز به پیشروی سکو‌های ثابت را از بین میبرد.
برنامه‌های موازی روسیه شامل موشک‌های آوانگارد، زیرکن و ژال است که بیش‌تر بر روی پلتفرم‌های موشکی بالستیک و کروز متمرکز هستند. آمریکا نیز در برنامه‌های HACM، ARRW و HCSW فعال است. تفاوت رویکرد چین در تمرکز بر پلتفرم‌های هوازی قابل بازیابی، مزیت هزینه و انعطاف‌پذیری تاکتیکی را فراهم می‌کند.
آینده توسعه این تکنولوژی احتمالا شامل یکپارچه‌سازی با سیستم‌های خوشه‌ای، قابلیت‌های جنگ الک‌ترونیکی پیشرفته، و تسلیحات انرژی هدایت شده خواهد بود. پیشرفت در مواد نانوکامپوزیت و چاپ سه‌بعدی فلزات می‌تواند چرخه ساخت و تست را به شدت تسریع کند.
نظارت بر پیشرفت‌های بعدی در آزمایش‌های پروازی، افزایش تعداد پرتاب‌ها، و نمایش قابلیت‌های عملیاتی در مانور‌های نظامی چینی، شاخص‌های کلیدی برای ارزیابی بلوغ این تکنولوژی خواهد بود. جامعه اطلاعاتی جهانی به دقت روند توسعه موتور‌های اسکرامجت چینی و تست‌های مواد حرارتی را پیگیری می‌کند.
چین پهپاد هایپرسونیک را با قابلیت فرود روی باند فرودگاه رونمایی کرد
بعد‌های اقتصادی توسعه پهپاد‌های هایپرسونیک قابل بازیابی تأثیر مستقیمی بر بودجه‌های دفاعی دارد. هزینه هر پرتاب موشک‌های هایپرسونیک یک‌بار مصرف برآورد شده بین ۱۰ تا ۴۰ می‌لیون دلار است، در حالی که پلتفرم‌های قابل بازیابی مانند می‌توانند با هزینه حاشیه‌ای در هر مأموریت مجددا به کار روند. این اقتصادیات مقیاس به چین امکان استقرار تعداد بیش‌تری در سناریو‌های عملیاتی را می‌دهد.
زنجیره تامین مواد پیشرفته برای ساخت بدنه و موتور‌های اسکرامجت چالش دیگری است. چین در سال‌های اخیر خودکفایی در تولید آلیاژ‌های تیتانیوم-آلومینیوم، کامپوزیت‌های کربن-کربن و سرامیک‌های پیشرفته را محقق کرده است. این پیشرفت‌ها وابستگی به تامین‌کنندگان خارجی را کاهش داده و سرعت چرخه توسعه را افزایش می‌دهد.
برنامه‌های آموزشی و نیروی انسانی متخصص در دانشگاه‌های دفاعی چین مانند دانشگاه بی‌هانگ و دانشگاه هاربین مهندسی تمرکز ویژه‌ای بر دینامیک سیالات محاسباتی، علم مواد و کنترل خودمختار دارند. فارغ‌التحصیلان این رشته‌ها مستقیما در پروژه‌های پهپاد‌های هایپرسونیک استخدام می‌شوند و انتقال دانش ضمنی را تضمین می‌کنند.
استاندارد‌سازی رابط‌های پرتاب از پهپاد‌های مادر مختلف (، و در آینده پلتفرم‌های بزرگ‌تر) انعطاف‌پذیری لجستیکی را فراهم می‌کند. این معماری ماژولار به نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق (PLAAF) اجازه می‌دهد تا پهپاد‌های هایپرسونیک را از سکو‌های متنوع جغرافیایی و دریایی استقرار دهد.
چالش‌های قانونی و اخلاقی در استفاده از سیستم‌های خودمختار با سرعت‌های هایپرسونیک همچنان مورد بحث جامعه بین‌المللی است. چین در فورم‌های سازمان ملل متحد بر حق توسعه تکنولوژی‌های دفاعی تأکید کرده، در حالی که شفافیت در دکترین استفاده و مکانیزم‌های کنترل انسانی محدود باقی مانده است.
پیش‌بینی‌های تحلیلگران راند (RAND) و موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS) نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۳۰، پهپاد‌های هایپرسونیک قابل بازیابی جزء ترسانه استاندارد نیرو‌های هوایی پیشرفته خواهند بود. چین با پیشروی فعلی، در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند استاندارد‌های عملیاتی و صادرات این سیستم‌ها را در بازار‌های جهانی تأثیر بگذارد.
مانور‌های مشترک چینی-روسی در دریای ژاپن و دریای جنوبی چین در سال‌های اخیر، تست‌های هماهنگی پهپاد‌های پیشرفته را نشان داده است. این همکاری‌ها می‌تواند به اشتراک‌گذاری داده‌های آزمایشی، استاندارد‌سازی سیستم‌های ارتباطی و توسعه تاکتیک‌های مشترک منجر شود.
نتیجه‌گیری رونمایی از پهپاد با قابلیت فرود افقی و بازیابی، نقطه عطفی در توسعه تکنولوژی‌های هایپرسونیک عملیاتی است. این پیشرفت نه تنها قابلیت‌های نظامی چین را تقویت می‌کند، بلکه پارادایم توسعه پلتفرم‌های هم‌سرعت-مافوق‌صوت را از موشک‌های یک‌بارمصرف به سمت سیستم‌های هوازی قابل استفاده مجدد و پایدار سوق می‌دهد. پیگیری مداوم تست‌های پروازی، یکپارچه‌سازی سنسور‌ها و تسلیحات، و توسعه دکترین‌های عملیاتی، مسیر آینده این تکنولوژی را تعیین خواهد کرد.
