>> تحلیل گلوگاههای حیاتی ترانزیت نفت جهان؛ تمرکز بر تنگه هرمز و ریسکهای قیمتی > تنگههای اس

>> تحلیل گلوگاههای حیاتی ترانزیت نفت جهان؛ تمرکز بر تنگه هرمز و ریسکهای قیمتی > تنگههای استراتژیک آبین نقش محوری در انتقال انرژی در مقیاس جهانی ایفا میکنند و هرگونه اختلال در این مسیرها میتواند اثرات گستردهای بر اقتصاد جهانی بگذارد. در این گزارش، بر اساس دادههای بانک MUFG، مهمترین گلوگاههای ترانزیت نفت الخام و محصولات پالایشگاهی بررسی شده است.

تنگه هرمز شریان حیاتی انرژی جهان تنگه هرمز به عنوان دومین پرمصرفترین گلوگاه نفتی جهان شناخته میشود که روزانه حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت در سال ۲۰۲۳ از آن عبور کرده است. این حجم معادل نزدیک به ۲۰ درصد مصرف جهانی نفت خام و محصولات پالایشگاهی است. موقعیت جغرافیایی این تنگه بین ایران و عمان، و کنترل عملیاتی ایران بر بخش وسیعی از آن، حساسیت ژئوپلیتیک آن را دوچندان کرده است.

ت بسته شدن کامل این تنگه، قیمت نفت میتواند به سطح ۱۳۰ دلار در بشکه برسد.

تأثیرات منطقهای و جهانی بسته شدن تنگه هرمز اقتصادهای بزرگ واردکننده نفت در آسیا، به طور خاص ژاپن، چین و هند، بیشترین آسیبپذیری را در برابر قطع جریان نفت از هرمز دارند. این کشورها برای تامین انرژی خود به طور گسترده به صادرات خاورمیانه وابسته هستند.

ژوئن، درگیریهای منطقهای باعث افزایش ۹۵۰ هزار بشکه در روز در تولید نفت شد که عمدتاً ناشی از اقدام عربستان سعودی برای جبران احتمالی کمبود بود.

با وجود بالا گرفتن تنشها در خاورمیانه، احتمال درگیری مستقیم و گسترده همچنان عامل عدم قطعیت اصلی در بازارهای انرژی است. سایر گلوگاههای کلیدی ترانزیت نفت علاوه بر تنگه هرمز، مسیرهای حیاتی دیگری وجود دارند که امنیت انرژی جهانی را تضمین میکنند. تنگه ملاکا در جنوب شرق آسیا، مهمترین مسیر ترانزیت نفت به سمت چین، ژاپن و کره جنوبی است.

کانال سوئز و خط لوله سوید-مدیترانه (SUMED) در مصر، مسیرهای حیاتی انتقال نفت خاورمیانه به اروپا و آمریکا محسوب میشوند. همچنین تنگه باب المندب در جنوب دریای سرخ، تنگه بوسفر در ترکیه و تنگه پاناما در قاره آمریکا از دیگر شریانهای حیاتی هستند که هرگونه اختلال در آنها میتواند زنجیره تأمین جهانی را تحت فشار قرار دهد.

تحریمها و استراتژیهای مقابلهای ایالات متحده با اعمال تحریمهای نفتی بر ایران، تلاش کرده است فشار اقتصادی را بر حکومت تهران افزایش دهد. در پاسخ، ایران بارها از امکان بستن تنگه هرمز به عنوان ابزار انهدام متقابل سخن گفته است. اگرچه مسدود کردن کامل این تنگه از نظر نظامی و سیاسی چالشهای زیادی دارد، اما تهدید به آن به تنهایی عامل انحراف قیمتها و افزایش پرمیوم ریسک در بازارهای فارکس و کالاهای پایه شده است.

در نتیجه، پایش مداوم وضعیت امنیتی در تنگه هرمز و سایر گلوگاهها، برای تحلیلگران بازار انرژی، سیاستگذاران و شرکتهای بینالمللی اولویت اول محسوب میشود. تنوعیابی مسیرهای ترانزیت و ذخایر استراتژیک، تنها راهکارهای بلندمدت برای کاهش وابستگی به این نقاط حساس جغرافیایی هستند.

>> تنگههای استراتژیک آبین نقش محوری در انتقال انرژی در مقیاس جهانی ایفا میکنند و هرگونه اختلال در این مسیرها میتواند اثرات گستردهای بر اقتصاد جهانی بگذارد.

در این گزارش، بر اساس دادههای بانک MUFG، مهمترین گلوگاههای ترانزیت نفت خام و محصولات پالایشگاهی بررسی شده است.تنگه هرمز شریان حیاتی انرژی جهانتنگه هرمز به عنوان دومین پرمصرفترین گلوگاه نفتی جهان شناخته میشود که روزانه حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت در سال ۲۰۲۳ از آن عبور کرده است. این حجم معادل نزدیک به ۲۰ درصد مصرف جهانی نفت خام و محصولات پالایشگاهی است.

موقعیت جغرافیایی این تنگه بین ایران و عمان، و کنترل عملیاتی ایران بر بخش وسیعی از آن، حساسیت ژئوپلیتیک آن را دوچندان کرده است.برآوردها نشان میدهد ارزش کل نفت عبورکننده از این مسیر به حدود ۶۰۰ میلیارد دلار میرسد.

هرگونه انسداد یا تهدید امنیتی در این بستر میتواند شوکهای قیمتی شدید را به دنبال داشته باشد؛ به طوری که تحلیلگران پیشبینی میکنند در صورت بسته شدن کامل این تنگه، قیمت نفت میتواند به سطح ۱۳۰ دلار در بشکه برسد.تأثیرات منطقهای و جهانی بسته شدن تنگه هرمزاقتصادهای بزرگ واردکننده نفت در آسیا، به طور خاص ژاپن، چین و هند، بیشترین آسیبپذیری را در برابر قطع جریان نفت از هرمز دارند.

این کشورها برای تامین انرژی خود به طور گسترده به صادرات خاورمیانه وابسته هستند. قطع این شریان نه تنها عرضه را مختل میکند، بلکه با افزایش هزینههای حملونقل و بیمه ناوگان، تورم جهانی را به شدت تشدید خواهد کرد و قدرت خرید مصرفکنندگان را در سراسر جهان کاهش میدهد.در ماه ژوئن، درگیریهای منطقهای باعث افزایش ۹۵۰ هزار بشکه در روز در تولید نفت شد که عمدتاً ناشی از اقدام عربستان سعودی برای جبران احتمالی کمبود بود.

با وجود بالا گرفتن تنشها در خاورمیانه، احتمال درگیری مستقیم و گسترده همچنان عامل عدم قطعیت اصلی در بازارهای انرژی است.سایر گلوگاههای کلیدی ترانزیت نفتعلاوه بر تنگه هرمز، مسیرهای حیاتی دیگری وجود دارند که امنیت انرژی جهانی را تضمین میکنند. تنگه ملاکا در جنوب شرق آسیا، مهمترین مسیر ترانزیت نفت به سمت چین، ژاپن و کره جنوبی است.

کانال سوئز و خط لوله سوید-مدیترانه (SUMED) در مصر، مسیرهای حیاتی انتقال نفت خاورمیانه به اروپا و آمریکا محسوب میشوند.

همچنین تنگه باب المندب در جنوب دریای سرخ، تنگه بوسفر در ترکیه و تنگه پاناما در قاره آمریکا از دیگر شریانهای حیاتی هستند که هرگونه اختلال در آنها میتواند زنجیره تأمین جهانی را تحت فشار قرار دهد.تحریمها و استراتژیهای مقابلهایایالات متحده با اعمال تحریمهای نفتی بر ایران، تلاش کرده است فشار اقتصادی را بر حکومت تهران افزایش دهد. در پاسخ، ایران بارها از امکان بستن تنگه هرمز به عنوان ابزار انهدام متقابل سخن گفته است.

اگرچه مسدود کردن کامل این تنگه از نظر نظامی و سیاسی چالشهای زیادی دارد، اما تهدید به آن به تنهایی عامل انحراف قیمتها و افزایش پرمیوم ریسک در بازارهای فارکس و کالاهای پایه شده است.در نتیجه، پایش مداوم وضعیت امنیتی در تنگه هرمز و سایر گلوگاهها، برای تحلیلگران بازار انرژی، سیاستگذاران و شرکتهای بینالمللی اولویت اول محسوب میشود.

تنوعیابی مسیرهای ترانزیت و ذخایر استراتژیک، تنها راهکارهای بلندمدت برای کاهش وابستگی به این نقاط حساس جغرافیایی هستند.