تحلیل جدید دادههای وویجر ۲: درک ما از اورانوس نزدیک به ۴۰ سال نادرست بوده است

پرواز فضاپیمای وویجر ۲ در سال ۱۹۸۶ که منبع اصلی اطلاعات ما از سیاره یخی اورانوس محسوب میشود، همزمان با یک انفجار پلاسمای خورشیدی شگفتانگیز رخ داده است. تحقیقات تازه نشان میدهد که درک علمدانان از این سیاره برای نزدیک به چهار دهه بر پایه مشاهدات در شرایط غیرعادی و نادرست استوار بوده است.
اکثری از دانش موجود درباره اورانوس از دادههای جمعآوری شده توسط کاوشگر وویجر ۲ ناسا در سال ۱۹۸۶ حاصل شده است. این مشاهدات نشان میداد که سیاره دارای یک میدان مغناطیسی ناهمسو با چرخش خود است که بهصورت غیرعادی از الکترونهای پرانرژی تغذیه میشود. اما تجزیهوتحلیل مجدد دادهها علت این پدیده را آشکار کرده یک انفجار پلاسمای خورشیدی که درست پیش از عبور کاوشگر، میدان مغناطیسی اورانوس را از حالت معمول خود خارج کرده بود.
محققان یافتههای خود را در مجله نیچر آسترونومی منتشر کردهاند. جیمی جاسینسکی، فیزیکدان پلاسما در آزمایشگاه پیشرفت جت ناسا در کالیفرنیا، بیان میکند اگر وویجر ۲ چند روز زودتر از کنار اورانوس میگذشت، یک میدان مغناطیسی کاملا متفاوت را مشاهده میکرد. فضاپیما اورانوس را در شرایطی ثبت کرده که تنها در ۴ درصد اوقات به این صورت است.
میدانهای مغناطیسی سیارات ناشی از حرکت مواد در هسته مذاب آنها هستند و سیارات را در برابر باد خورشیدی محافظت میکنند. وقتی ذرات خورشیدی به مگنتوسفر سیاره برخورد میکنند، توسط خطوط میدان مغناطیسی هدایت شده و در کمربندهای تابشی انباشته میشوند. کمربندهای تابشی اورانوس که در کنار میدان مغناطیسی زاویهدار آن، دانشمندان را در تحلیلهای اولیه گمراه کرد، پر از الکترونهای پرانرژی بود و از نظر شدت پس از سیاره مشتری در جایگاه دوم قرار داشت. اما سایر نواحی میدان خالی از پلاسما بود و منبعی برای تغذیه کمربندها شناسایی نشد.

کمبود پلاسما در نواحی دیگر نیز منجر به این نتیجه شد که یونهای آب توسط پنج قمر اصلی اورانوس که چهار قمر از آنها در یخ محصور هستند، تولید نمیشوند. این امر باعث شد دانشمندان در آن زمان تصور کنند این قمرها از نظر زمینشناسی غیرفعال بوده و فاقد اقیانوسهای نهان هستند.
با بررسی مجدد دادهها در حضور باد خورشیدی شدید، محققان متوجه شدند که درست پیش از پرواز وویجر ۲، باد خورشیدی پلاسمای معمولی را از مگنتوسفر اورانوس بیرون رانده و آن را بهصورت موقت از شکل عادی خود خارج کرده است.
لیندا اسپیلکر، دانشمند ارشد تحقیقاتی ناسا که در این مطالعه مشارکت داشته، میگوید پرواز وویجر ۲ پر از شگفتی بود و ما در جستجوی توضیحی برای رفتار غیرعادی آن بودیم. مگنتوسفر ثبتشده در آن پرواز تنها یک عکس لحظهای در زمان بود. اکنون میدانیم چگونه این تضاد را توضیح دهیم و میتوانیم نگاهی تازه به سیاره اورانوس داشته باشیم تا طبیعت واقعی آن را به درستی درک کنیم.




