به گزارش بهداشت نیوز، آکنه یا جوش صورت در هر سنی می‌تواند بر پوست تأثیر بگذارد و گاهی ظاهر شدن این جوش‌ها فرد را متعجب می‌سازد. این آکنه‌ها ممکن است در پی عرق کردن در باشگاه، عوامل ژنتیکی، استرس یا حتی در سفر بروز یابد.
انواع جوش ناشی از بسته شدن منافذ پوست
بسته شدن منافذ پوست علتی برای بروز انواع جوش است که شامل موارد زیر می‌شود
جوش‌های سرسیاه شامل نقاط سیاه کوچک داخل منافذ پوست.
جوش‌های سرسفید برجستگی‌های سفید یا گوشتی‌رنگ.
پاپول‌ها یا سفت‌دانه‌ها وقتی چربی، باک‌تری‌ها و سلول‌های مرده به عمق پوست نفوذ می‌کنند.
پوستول یا جوش‌های چرکی مشابه پاپول‌ها اما حاوی مایع زردرنگ.
ندول‌ها و کیست‌ها یا جوش‌های بسیار عمیق لک‌هایی با نفوذ عمیق که باعث زخم شدن پوست می‌شوند.
جوش‌ها به چه علتی ظاهر می‌شوند؟
برخی از علل بروز جوش‌های آکنه ربط مستقیم با پوست و نحوه مراقبت از آن دارد، برخی به بهداشت و سلامت بدن یا علل پزشکی دیگر مربوط‌اند و برخی نیز به سبک زندگی فرد بستگی دارد.
محصولات مراقبت از پوست، آرایشی و مو
برخی از محصولات آرایشی، مراقبت از پوست یا مو می‌توانند عامل بروز آکنه شوند. این آکنه‌ها معمولا به صورت برجستگی‌های ریز روی گونه‌ها، چانه یا پیشانی بروز می‌یابند و بیش‌تر شامل جوش‌های سرسفید می‌شوند. گاهی جوش‌ها حتی چند ماه پس از مصرف مواد آرایشی ظاهر می‌شوند و تشخیص علت دشوار است. استفاده از لوازم آرایش برای پنهان کردن آکنه‌ها می‌تواند وضعیت را بدتر کند.
ضدآفتاب
اگرچه استفاده از کرم‌های ضدآفتاب برای پوست ضروری است، اما برخی از این کرم‌ها ممکن است باعث بروز جوش شوند. در انتخاب آن‌ها باید به موارد زیر دقت کرد داشتن برچسب مقدار محافظت در برابر آفتاب (SPF)، غیر‌عطری بودن، حاوی روی، اسید لاکتیک یا چای سفید، و سبک و بدون روغن بودن.
رشد موه‌ای زائد صورت یا از بین بردن آن‌ها
آکنه ریش در اطراف موه‌ای صورت بروز می‌کند، زیرا ریشه مو چربی، سلول‌های مرده و باک‌تری‌های اطراف را به دام می‌اندازد و تمیز کردن پوست زیرین را سخت می‌سازد. از بین بردن موه‌ای زائد در این مواقع می‌تواند باعث تشکیل آکنه شود.
مواد شیمیایی در لباس
یکی از علل بروز جوش در سراسر بدن یا قسمت‌های حساس، مواد شوینده است. مواد شیمیایی موجود در شوینده‌ها می‌تواند باعث تحریک پوست یا واکنش‌های آلرژیک شود که به آن درماتیت تماسی یا تحریک پوستی می‌گویند.
کندن جوش‌ها یا دست زدن به آن‌ها
برخی افراد پوست روی آکنه را می‌کندند که این کار باعث بدتر شدن آن می‌شود و می‌تواند لک یا زخم همیشگی روی صورت ایجاد کند. اگر نمی‌توانید جلوی این عادت را بگیرید، حتما با پزشک مشورت کنید.
تماس طولانی و اصطکاک پوست با مواد خارجی
تماس طولانی بین پوست و برخی عوامل خارجی می‌تواند منجر به بروز آکنه شود. آلودگی، گرما و عرق روی دست در اثر تماس با گوشی و سپس تماس با صورت می‌تواند آلودگی را به پوست منتقل کند. از موارد دیگر می‌توان به سربند، کلاه، لباس‌های تنگ و ماسک صورت اشاره کرد. در طول همه‌گیری کووید-۱۹، افراد زیادی دچار آکنه ناشی از ماسک شدند.
هورمون‌ها
هورمون‌ها و تغییرات هورمونی از دیگر عوامل تشکیل آکنه هستند. اگرچه هورمون‌های دوره نوجوانی به ذهن می‌رسد، اما تغییرات هورمونی در سنین بالا‌تر نیز می‌تواند باعث آکنه شود. آکنه هورمونی به دوران عادت ماهانه نیز مربوط است و ممکن است در سه ماه اول بارداری یا دوران یائسگی بروز یابد.
سختی و استرس
استرس نیز سطح هورمون‌ها را تغییر می‌دهد و از بروز آکنه پشتیبانی می‌کند. کورتیزول یکی از هورمون‌های مهم استرس است که هنگام استرس بیش از حد معمول ترشح می‌شود. کورتیزول سیستم ایمنی را ضعیف می‌کند و باعث الت‌هاب در سراسر بدن از جمله پوست می‌شود، به همین دلیل آکنه تحریک و بدتر می‌شود.
ژنتیک
عوامل ژنتیکی نیز در بروز آکنه‌ها نقش دارند. بر اساس یافته‌های پژوهشی، اگر هر دو والدین آکنه داشته باشند، احتمال بیش‌تری وجود دارد که فرزند نیز دچار آکنه شود، در سال‌های نوجوانی آکنه شدید‌تر باشد یا در بزرگسالی به آن مبتلا گردد.
داروها
برخی داروها، به ویژه آن‌هایی که حاوی هورمون هستند، در تشکیل آکنه نقش دارند. از این داروها می‌توان به دارو‌های پیشگیری از بارداری، تستوس‌ترون و تیروئید اشاره کرد.
بیماری‌های متابولیک
برخی بیماری‌های متابولیک نظیر چاقی، دیابت، فشار خون بالا و کلس‌ترول بالا نیز از عوامل تشکیل یا تشدید آکنه هستند. اختلال غدد درون‌ریز، دوره‌های نامنظم عادت ماهانه و افزایش یا کاهش سریع وزن نیز در ظاهر شدن جوش‌ها بی‌تأثیر نیستند.
سیگار کشیدن
سیگار کشیدن می‌تواند باعث تغییراتی در پوست شود که شکل قرارگیری روغن‌های طبیعی روی صورت را تغییر می‌دهد. این آکنه‌ها در برخی زنان به شکل جوش‌های بزرگ و کیست‌مانند در سراسر بدن نمایان می‌شود.
رژیم غذایی
بر اساس یافته‌های پژوهشی، رژیم غذایی بر تشکیل یا تشدید آکنه تأثیر مستقیم دارد. مصرف مواد غذایی شیرین که قند خون را به شدت افزایش می‌دهند، شیر و سایر فرآورده‌های لبنی، آکنه‌ها را تشدید می‌کنند. از سایر مواد غذایی مرتبط با آکنه می‌توان به غلات تصفیه‌شده، گوشت قرمز، چربی‌های اشباع‌شده و پروتئین تخم‌مرغ اشاره کرد. متخصصان معتقدند این خوراکی‌ها باعث الت‌هاب و تولید بیش از حد روغن شده و از رشد باک‌تری‌ها پشتیبانی می‌کنند. آبدار ماندن پوست و آب‌رسانی به آن بسیار مهم است، زیرا پوست کم‌آب چربی زیادی تولید می‌کند که بیش‌تر به آکنه منجر می‌شود.
شکلات
بسیاری معتقدند شکلات باعث تشکیل یا تشدید آکنه می‌شود، اما کارشناسان می‌گویند شکلات به‌خودی‌خود علت آکنه نیست، بلکه مواد افزوده شده به آن مانند شیر و شکر که بیش‌تر به شکلات‌های تجاری اضافه می‌شوند، عامل آکنه هستند.
عادت‌های خوابیدن
پژوهش‌ها نشان می‌دهد که خواب نامناسب و ناکافی باعث الت‌هاب پوست می‌شود که عامل شناخته‌شده آکنه است. خواب ناکافی با تعداد زیادی از بیماری‌های الت‌هابی بدن مرتبط است.
فعالیت‌های باعث تعریق
فعالیت‌هایی نظیر ورزش کردن، گذراندن زمان در فضای باز در هوای گرم و کار در محیط گرم باعث تعریق زیاد و مسدود شدن منافذ پوست و در نتیجه بروز آکنه می‌شوند.
مسافرت
در برخی موارد، مسافرت و جابه‌جایی‌های طولانی می‌تواند باعث بروز آکنه یا تشدید آن شود. هوای درون هواپیما‌ها خشک است و اگر پوست خشکی داشته باشید، این موضوع می‌تواند باعث بروز آکنه شود، زیرا پوست برای مقابله با خشکی چربی بیش از حد تولید می‌کند. در سفر ممکن است با خواب نامناسب، پرواززدگی، مصرف غذا‌های ناسالم یا شرایط استرس‌زا مواجه شوید که همه این عوامل در تشکیل و تشدید آکنه سهم دارند.
راه‌حل‌های درمان آکنه
به اظهار ایندیپندنت، با توجه به نوع جوش و می‌زان آن، می‌توان از راه‌حل‌های درمانی گوناگون بهره گرفت از شستشو با بنزوئیل پراکسید برای از بین بردن باک‌تری‌های مولد آکنه گرفته تا دارو‌های موضعی رتینوئید برای باز کردن منافذ پوست. اما اگر با استفاده از این راه‌حل‌ها نتیجه مطلوب حاصل نشد، بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کنید.
در مورد استفاده از لوازم آرایشی و مراقبتی بهتر است از محصولاتی استفاده کنید که پوست را تحریک نمی‌کنند. همچنین، برس‌ها و پده‌ای مخصوص صورت را همیشه تمیز نگه دارید. صورت‌تان را دو بار در روز با پاک‌کننده ملایم بشویید و سپس پس از تعریق زیاد نیز پوست را پاک کنید. رژیم غذایی سالم نیز در درمان یا کاهش آکنه‌ها موثر است.
کارشناسان پیشن‌هاد می‌کنند مصرف این مواد غذایی را محدود کنید
قند و مواد غذایی با شاخص گلیسمی بالا، شیر و سایر فرآورده‌های لبنی، چربی‌های اشباع‌شده، غلات صبحانه حاوی شکر، فست‌فود (غذا‌های آماده رستورانی). آن‌ها همچنین پیشن‌هاد می‌کنند که آب زیاد بنوشید، اسید‌های چرب امگا-۳ که از طریق غذا یا مکمل‌های غذایی به دست می‌آیند و میوه و سبزیجات به‌وفور مصرف کنید.
منبع ایسنا
