سلامتی

تشخیص زودرس مشکلات شنوایی نوزادان؛ کلید پیشگیری از معلولیت و تقویت مهارت‌های گفتاری

مدیرکل بهزیستی استان ایلام با اشاره به اهمیت غربالگری شنوایی در نوزادان، اعلام کرد که شناسایی اختلال‌های شنوایی قبل از رسیدن به سن سه ماهگی، نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از معلولیت و تقویت توانایی‌های گفتاری کودکان در سال‌های بعد ایفا می‌کند.

خدمات جامع مرکز خانواده کودک کم‌شنوا

حسین نورعلیوند، مدیرکل بهزیستی ایلام، ضمن تشریح فعالیت‌های مرکز خانواده کودک کم‌شنوا، اظهار داشت: خانواده‌هایی که فرزندان‌شان دچار ناهنجاری شنوایی هستند، می‌توانند با مراجعه به این مرکز از خدمات پرورش شنیداری، گفتاردرمانی، آموزش مهارت‌های زندگی، آموزش تلفیقی زبان اشاره و لب‌خوانی، مشاوره خانوادگی و آماده‌سازی کودک برای ورود به مهد، پیش‌دبستانی یا مدارس عادی بهره‌مند شوند.

آمار معلولیت شنوایی در استان ایلام

به گفته نورعلیوند، از مجموع بیش از ۲۱ هزار نفر دارای معلولیت در استان ایلام، تعداد ۲ هزار و ۶۸۵ نفر مبتلا به معلولیت شنوایی هستند. این آمار ضرورت تقویت برنامه‌های پیشگیری، غربالگری و توانبخشی را دوچندان می‌کند.

اجرای طرح غربالگری شنوایی نوزادان در سطح استان

مدیرکل بهزیستی ایلام تأکید کرد که طرح غربالگری شنوایی نوزادان با هدف پیشگیری از معلولیت در سراسر استان اجرا شده است. در این برنامه، تمام نوزادان بلافاصله پس از تولد مورد سنجش شنوایی قرار می‌گیرند و در صورت مشاهده هرگونه اختلال، روال درمان و مداخله به‌ موقع آغاز می‌شود. این رویه، فرصت طلایی سه ماهه اول عمر را برای مداخله‌های موثر حفظ می‌کند.

بسته حمایتی گسترده برای افراد با معلولیت شنوایی

نورعلیوند با استناد به گزارش روابط عمومی بهزیستی ایلام و خبرگزاری ایسنا، مهم‌ترین خدمات و حمایتهای ارایه‌شده به جامعه ناشنوایان را به شرح زیر برشمرد:

  • کاشت حلزون برای کودکان در بازه سنی ۳ تا ۶ سال
  • تهیه و تامین سمعک و باطری سمعک
  • تعمیر یا معاوضه قطعات پروتز کاشت حلزون
  • تسهیل اشتغال و مسکن
  • پرداخت هزینه‌های تحصیلی
  • توانبخشی پزشکی و شنوایی‌شناسی
  • پرداخت مستمری، حمایتهای مالی، درمانی و معیشتی
  • پشتیبانی هزینه آزمایش ژنتیک
  • پشتیبانی پرداخت حق بیمه سهم کارفرما در صورت اشتغال فرد ناشنوا
  • معافیت از خدمت سربازی
  • تخفیف هزینه‌های انشعابات (آب، برق، گاز)
  • پشتیبانی هزینه‌های موردی دیگر

این مجموعه اقدامات نشان‌دهنده تعهد نظام بهزیستی در پیشگیری، درمان، توانبخشی و یکپارچه‌سازی اجتماعی افراد با معلولیت شنوایی است.

اهمیت پنجره زمانی سه ماهه در مداخله شنوایی

متخصصان شنوایی‌شناسی و گفتاردرمانی بر این باورند که سه ماه اول عمر، دوره بحرانی برای رشد مسیرهای عصبی شنوایی و زبانی در مغز نوزاد است. اگر در این بازه زمانی، اختلال شنوایی شناسایی شده و مداخله‌های مناسب نظیر نصب سمعک، آغاز پرورش شنیداری و گفتاردرمانی آغاز شود، کودک می‌تواند مسیر رشد طبیعی زبان و گفتار را طی کند و در سال‌های مدرسه‌ای با همسالان خود هم‌مرتبه باشد. تأخیر در تشخیص، منجر به شکاف زبانی می‌شود که جبران آن در سال‌های بعد دشوار و گاهی غیرممکن است.

مکانیزم غربالگری شنوایی نوزادان در ایران

برنامه ملی غربالگری شنوایی نوزادان در ایران بر پایه پروتکل‌های استاندارد بین‌المللی و با استفاده از دو روش اصلی «انتخاب‌های نوید شنوایی» (OAE) و «پاسخ‌های نوید مغزی شنوایی» (ABR) اجرا می‌شود. در مرحله اول، تمام نوزادان در بیمارستان‌های زایمان یا مراکز بهداشت در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول عمر با دستگاه OAE تست می‌شوند. نوزادانی که در این تست «ارجاع» (Refer) دریافت می‌کنند، برای تست تاییدیه ABR به مراکز مرجع ارجاع داده می‌شوند. این سیستم دومرحله‌ای، حساسیت و نوعیت بالا در تشخیص موارد واقعی را تضمین می‌کند.

نقش خانواده در موفقیت برنامه‌های مداخله زودرس

مشارکت فعال خانواده، ستون فقرات موفقیت هر برنامه مداخله زودرس است. مرکز خانواده کودک کم‌شنوا در ایلام با برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای والدین، آن‌ها را با تکنیک‌های ارتباطی، روش‌های پرورش شنیداری در محیط خانه و نحوه مراقبت از سمعک و تجهیزات کمکی آشنا می‌کند. مشاوره روانشناختی برای پذیرش معلولیت فرزند و کاهش استرس والدین، از دیگر خدمات کلیدی این مرکز است که مستقیماً بر نتایج درمانی تأثیر می‌گذارد.

کاشت حلزون (Cochlear Implant): راه‌حل برای ناشنوایی عمیق

برای کودکان مبتلا به ناشنوایی عمیق دوطرفه که از سمعک‌های قدرتمند بهره نمی‌برند، کاشت حلزون (Cochlear Implant) تنها راه‌حل بازگرداندن حس شنوایی است. بهزیستی استان ایلام با پوشش هزینه‌های جراحی، تجهیزات داخلی و خارجی، و برنامه‌های طولانی‌مدت ری‌هبیلیتیشن (بازسازی شنوایی) پس از جراحی، فرصت‌های یکسانی را برای این کودکان فراهم می‌کند. هدف نهایی، یکپارچه‌سازی این کودکان در مدارس عادی و جامعه است.

حمایت‌های جامع اجتماعی و اقتصادی: فراتر از درمان پزشکی

بسته حمایتی بهزیستی ایلام تنها به جنبه‌های پزشکی و توانبخشی محدود نمی‌شود. اقداماتی نظیر معافیت از خدمت سربازی برای مردان، تخفیف قبض‌های آب، برق و گاز، حمایت از هزینه‌های مسکن و اشتغال، و پرداخت مستمری ماهانه، تلاش برای رفع موانع اجتماعی و اقتصادی است. این حمایتها، افراد با معلولیت شنوایی و خانواده‌هایشان را از نگرانی‌های معیشتی رها کرده و الأرضیه مشارکت اجتماعی و استقلال اقتصادی را فراهم می‌آورد.

آینده‌نگری: توسعه پایگاه داده و پیگیری طولانی‌مدت

مدیرکل بهزیستی ایلام بر ضرورت ایجاد سامانه یکپارچه ثبت و پیگیری نوزادان ارجاعی از غربالگری تأکید کرد. این سامانه امکان مانیتورینگ فرآیند تشخیص، مداخله، نصب سمعک، کاشت حلزون و پیشرفت گفتار و زبان تا سن مدرسه را فراهم می‌کند. داده‌های جمع‌آوری شده، پایه تصمیم‌گیری برای توسعه خدمات، تخصیص بودجه و سیاست‌گذاری‌های آینده در سطح استان و کشور خواهد بود.

نتیجه‌گیری: سرمایه‌گذاری بر روی سرمایه انسانی

تجربه استان ایلام در اجرای برنامه جامع غربالگری، مداخله زودرس و حمایت‌های چندجانبه، الگوی قابل توسعه برای سایر استان‌هاست. تشخیص مشکلات شنوایی قبل از سه ماهگی، صرفاً یک اقدام پزشکی نیست، بلکه سرمایه‌گذاری هوشمندانه بر روی سرمایه انسانی کشور است. هر کودکی که به فضل این برنامه‌ها، فرصت رشد طبیعی زبان، تحصیل در مدارس عادی و مشارکت فعال در جامعه را یابد، نماد موفقیت سیاست‌های پیشگیری و عدالت اجتماعی در نظام بهداشت و بهزیستی ایران است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا