زنگ یشمی دودمان هان؛ زرهای برای جاودانگی و جلوگیری از پوسیدگی جسد, باستانشناسان یک کشف حیرتانگیز از دوران دودمان هان (۲۰۶ پیش از میلاد تا ۲۲۰ میلادی) را در شمال شرقی چین آشکار کردند؛ زرهای کامل ساخته شده از هزاران تکه یشم که با نخِ طلا به یکدیگر پیوسته شده است.
این پوشش جان ه، که با نام زره یشمی خاکسپاری شناخته میشود، تنها برای اعضاء خانواده سلطنتی و اشرافزدگان تدفین میشد تا بر پایه باوران کهن، جسد انسان فانی را در برابر پوسیدگی صیانت کند و روح متوفی را در زندگی پس از مرگ محافظت نماید. ساختمان و فلسفه زرههای یشمی طبق گزارشهای یونسکو و موسسه لایوساینس، هر یک از این زرههای تشریفاتی از هزاران قطعه یشم بهدقت تراشیده و با سیمهای طلا به هم گرهخورده شدهاند.
کشف تاریخی در سال ۱۹۶۸ اگرچه متون کهن به این زرهها اشاره میکردند، اما اولین نمونههای فیزیکی در سال ۱۹۶۸ در مقبرههای لیو شنگ، امیر دودمان هان، و همسرش در استان هبئی کشف شدند. زره متعلق به لیو شنگ از ۲۴۹۸ قطعه یشم تشکیل شده و محققان تخمین میزنند ساخت آن ده سال زمان برده است. همچنین چشمان هر دو متوفی با قطعات یشم پوشانده شده بود که نماد جلوگیری از دیدن دنیای مادّی پس از مرگ بود.
قوانین سختگیرانه و طبقاتی محققان با استناد به متنی به نام کتاب هان واپسین متوجه شدند که نحوه بافتن زره و نوع نخ مصرفی مستقیماً تابع رده اجتماعی فرد بود.
پایان یک سنت چندصدساله این سنت پر شکوه خاکسپاری تا حدود ۵۰۰ میلادی، در دوران حکومت وِنْ وِی غربی، منسوخ گردید. دلیل اصلی، هدف قرار گرفتن این مقبرههای پرارزش برای غارتگران بود که امنیت تدفین را غیرممکن میساخت. با این حال، زرههای یشمی یافته شده همچنان به عنوان شواهدی بینظیر از مهارت هنری و باورهای عمیق به جاودانگی در چین باستان بماندهاند.
