مریخنورد استقامت نخستین عکس شفق قطبی مرئی سبز را در آسمان سیاره سرخ ثبت کرد

مریخنورد استقامت نخستین عکس شفق قطبی مرئی سبز را در آسمان سیاره سرخ ثبت کرد, مریخنورد استقامت ناسا برای نخستین بار موفق شده است شفقهای قطبی سبزرنگ را در آسمان شب مریخ با دوربینهای نوری خود ثبت کند. این پدیده نوری که پس از یک طوفان خورشیدی قدرتمدی در سال ۱۴۰۲ رخ داده، از سطح سیاره سرخ با چشم غیرمسلح نیز قابل مشاهده بوده است.
دانشمندان این کشف را از نظر علمی شگفتانگیزتر از شفقهای زمینی ارزیابی میکنند، هرچند زیبایی بصری آن ممکن است به شفقهای قطب شمال زمین نرسد.\شراره خورشیدی کلاس و برخورد با جو مریخدر ۲۵ اسفند ۱۴۰۲، همزمان با نزدیک شدن به اوج چرخه ۱۱ ساله فعالیت خورشیدی، یک شراره از کلاس.۷ روی خورشید رخ داد. این رویداد پرانرژی یک خروج جرم از تاج خورشیدی (CME) را به سمت مریخ شتاب داد.
مریخنورد استقامت در ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ این شفقهای سبز را بر فراز دهانه جزرو ثبت کرد، در حالی که زمین در مسیر این طوفان خورشیدی قرار نداشت.\مکانیزم تشکیل شفق در سیاره فاقد میدان مغناطیسی جهانیبرخلاف زمین که میدان مغناطیسی قوی و یکپارچه دارد، مریخ تقریباً فاقد میدان مغناطیسی جهانی است و جو آن بسیار رقیقتر است. به همین دلیل تا پیش از این تصور میشد شفقهای مشهود در مریخ غیرممکن باشند.
اکسیژن تنها ۰.۱۳ درصد از جو مریخ را تشکیل میدهد و غبار معلق در هوا باعث ضعیف دیده شدن این شفق در تصاویر خام شده بود؛ بنابراین برای تشخیص آن، درخشش قمر فوبوس باید از تصاویر حذف میشد.\تفاوت شفق قطبی با پدیده هواتاب پدیدهای مشابه به نام هواتاب نیز در آسمان شب سیارات دیده میشود که ناشی از بازترکیب یونهای اکسیژن یونیزهشده در طول روز است.
با این حال، شفقهای اخیر کشفشده طول موجی متفاوت از تمام گونههای شناختهشده هواتاب در مریخ دارند و مستقیماً ناشی از برخورد ذرات پرانرژی خورشیدی با اتمهای اکسیژن در جو رقیق بودهاند.
این ویژگی آنها را به شفقهای قطبی زمین که همان طول موج سبز را نشان میدهند، نزدیک میکند.\تأیید چند فضایی و پیشبینی رصدهای آیندهاین رویداد نوری نه تنها توسط استقامت، بلکه از مدار مریخ توسط دو فضاپیما یعنی MAVEN ناسا و آژانس فضایی اروپا نیز رصد شد. محققان معتقدند با افزایش فعالیت خورشیدی در سالهای آینده و کاهش غبار جوی، فضانوردان میتوانند این شفقها را مستقیماً از سطح مریخ با چشم بینند.
این کشف افقهای تازهای برای مطالعه اقلیم فضایی و تعامل باد خورشیدی با سیارات فاقد میدان مغناطیسی باز کرده است.\شفقهای فرازمینی در سایر سیارات منظومه شمسیشفق قطبی در هر سیارهای با جو (مانند زهره، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون) امکانپذیر است، اگرچه معمولاً در بخشهای نامرئی طیف الکترومغناطیسی رخ میدهند. در سیارات بیرونی مانند مشتری، شفقها هم توسط باد خورشیدی و هم توسط ناهنجاریهای مغناطیسی قمرهای غولپیکر تحریک میشوند.
در سیارات داخلی نزدیکتر به خورشید، رویدادهای خشنتر مانند CME عامل اصلی هستند؛ حتی در عطارد که تقریباً جوی ندارد، پرتوهای ایکس ناشی از طوفانهای خورشیدی پدیدههایی شبیه شفق در نزدیکی سطح ایجاد میکنند.




