سلامتی

مخاطرات مصرف زیاد گوشت قرمز: افزایش خطر آنوریسم آئورت شکمی

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که مصرف بیش از حد گوشت قرمز و سایر محصولات حیوانی می‌تواند سطح ترکیبی به نام تری‌متیل‌آمین N-اکسید (TMAO) در خون را بالا ببرد و خطر ابتلا به آنوریسم آئورت شکمی (AAA) را به شدت افزایش دهد. این مطالعه که توسط محققان کلینیک کلیولند انجام شده، پیوند مستقیمی بین متابولیسم روده، رژیم غذایی و بیماری‌های عروقی خطرناک برقرار می‌کند.

TMAO چیست و چگونه شکل می‌گیرد؟

TMAO یک محصول جانبی متابولیکی است که هنگام هضم مواد غذایی حاوی کولین و ل‌کارنیتین —مانند گوشت قرمز، جگر، یخچه و محصولات لبنی پرچرب— توسط باکتری‌های روده تولید می‌شود. سطح این ترکیب در خون مستقیماً با میزان مصرف پروتئین‌های حیوانی مرتبط است. دکتر استنلی هازن، رئیس بخش علوم قلب و عروق و متابولیک در کلینیک کلیولند، توضیح می‌دهد: «میکروب‌های روده TMAO را می‌سازند و سطح آن هنگام خوردن محصولات حیوانی و گوشت قرمز بالا می‌رود.»

آنوریسم آئورت شکمی (AAA) چیست و چرا خطرناک است؟

آئورت بزرگترین شریان بدن است که از قلب شروع شده و از میان تنه می‌گذرد. آنوریسم آئورت شکمی (AAA) زمانی رخ می‌دهد که دیواره این شریان در ناحیه شکم ضعیف شده و برآمده می‌شود. با بزرگ‌تر شدن این برآمده، احتمال پارگی آن افزایش می‌یابد. دکتر اسکات کامرون، محقق ارشد و رئیس بخش پزشکی عروقی کلینیک کلیولند، هشدار می‌دهد: «اگر این برآمده پاره شود، در ۸۰ درصد مواردی که خارج از بیمارستان رخ می‌دهد، کشنده است.»

معمولاً بیماران تا زمان پارگی آئورت و بروز خونریزی داخلی شدید، هیچ علائمی ندارند. در حال حاضر جراحی باز یا استنت‌گذاری تنها گزینه‌های درمانی هستند و هیچ آزمایش خونی استانداردی برای پیش‌بینی خطر AAA وجود ندارد.

نتایج کلیدی مطالعه: سه برابر شدن خطر

محققان داده‌های ۲۳۷ فرد اروپایی و ۶۵۸ فرد آمریکایی —شامل افراد سالم و مبتلا به AAA— را تحلیل کردند. نتایج نشان داد:

  • سطح بالای TMAO در خون با بیش از سه برابر شدن خطر ابتلا به AAA مرتبط است.
  • این سطح بالا همچنین با بیش از دو برابر شدن خطر آنوریسم‌های با رشد سریع (که پتانسیل خطرناک‌تری دارند) همبستگی دارد.

این یافته‌ها در یادداشت‌های پیش‌عرصه (Preprint) منتشر شده‌اند و نشان می‌دهند که اندازه‌گیری سطح TMAO می‌تواند به عنوان یک بیومارکر پیش‌بینانه برای شناسایی افراد در معرض خطر عمل کند.

امیدهای جدید برای پیشگیری و درمان بدون جراحی

دکتر کامرون تأکید می‌کند: «این نتایج مشخص می‌کند که هدف قرار دادن سطح TMAO می‌تواند پیشگیری و درمان بیماری آنوریسم را بدون نیاز به جراحی پشتیبانی کند.»

دکتر هازن نیز افزود: «داروهایی که این مسیر متابولیکی را هدف قرار می‌دهند، در مدل‌های پیش‌بالینی از تشکیل و پارگی آنوریسم جلوگیری کرده‌اند، اما هنوز برای استفاده در انسان در دسترس نیستند. اشتراک‌گذاری این نتایج حیاتی است زیرا نشان می‌دهد رژیم غذایی در پیشگیری یا درمان اتساع آئورت یا آنوریسم اولیه چقدر می‌تواند موثر باشد — در مقایسه با روش بالینی فعلی که تنها نظارت تا زمان نیاز به جراحی است.»

عوامل خطر دیگر و توصیه‌های عملی

علاوه بر رژیم غذایی، پیری، سیگار کشیدن و سایر مشکلات پزشکی نیز از عوامل شناخته‌شده افزایش خطر AAA هستند. محققان توصیه می‌کنند که افراد در گروه‌های پرخطر (مانند سالمندان، معتادان سیگار و افراد با سوابق خانوادگی) با کاهش مصرف گوشت قرمز و افزایش مصرف غذاهای گیاهی، سطح TMAO خود را کنترل کنند.

نیاز به مطالعات بیشتر

با وجود نتایج قوی، محققان تأکید می‌کنند که برای برقراری رابطه علّی مستقیم بین رژیم غذایی سرشار از گوشت قرمز و AAA، مطالعات گسترده‌تر و طولانی‌مدت‌تر در انسان‌ها ضروری است. با این حال، شواهد فعلی به شدت بر نقش حیاتی ماکروبیوم روده و انتخاب‌های غذایی در سلامت عروقی تأکید دارد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا