شناسایی علائم زودرس و راهکارهای پیشگیری از زایمان پیشازموعد؛ راهنمای کامل, زایمان زودرس یکی از چالشهای جدی در دوران بارداری است که میتواند سلامت مادر و نوزاد را به خطر بیندازد. دکتر فیروزه بلاش، متخصص کنترل بارداری مرکز درمان ناباروری ابنسینا، به تشریح علائم، عوامل ریسک، روشهای تشخیص و درمان این عارضه پرداخته است.
علائم هشداردهنده زایمان زودرس به گفته دکتر بلاش، این عارضه معمولاً با دردهای منظم شکمی شبیه درد قاعدگی، حس سختی در ناحیه لگن و کمردرد تداومیافته آغاز میشود. در برخی موارد نیز پارگی زودهنگام کیسه آب رخ میدهد که میتواند باعث باز شدن دهانه رحم و آغاز زایمان پیش از موعد شود.
عوامل اصلی باعث زایمان پیشازموعد متخصصان دلایل مختلفی را برای افزایش احتمال زایمان زودرس برشمردهاند که مهمترین آنها عبارتند از بارداریهای چندجنینی افزایش غیرطبیعی مایع آمنیوتیک عفونتهای مجاری تناسلی و رحمی نارسایی دهانه رحم اختلالات ساختاری رحم علاوه بر موارد فوق، بیماریهای همرویه مانند دیابت بارداری، فشار خون بالا و عفونتهای مزمن نیز احتمال بروز این عارضه را به شدت بالا میبرند.
عوامل سببی مرتبط با سبک زندگی و ژنتیک دکتر بلاش بر نقش عواملی که در اختیار فرد قرار دارد تأکید دارد. مصرف دخانیات، سوءتغذیه، استفاده از داروهای غیرمجاز، استرس شدید و فاصله کوتاه بین دو بارداری از جمله عوامل قابل کنترل هستند. همچنین پیشینه خانوادگی و عوامل ژنتیکی در برخی خانوادهها میتواند نقش مؤثری در استعداد به زایمان زودرس ایفا کند.
روشهای تشخیص و ارزیابی ریسک برای بررسی خطر زایمان پیشازموعد، پزشکان از ترکیبی از روشهای بالینی و پاراکلینیکی استفاده میکنند.
بروتکلهای درمانی و مدیریت زایمان زودرس درمان این عارضه با هدف مهار انقباضات و افزایش شانس بقا و سلامت جنین انجام میشود.
اقدامات درمانی شامل موارد زیر است داروهای مهارکننده انقباضات رحمی (تکولیتیکها) کورتیکواستروئیدها برای تسریع بلوغ ریههای جنین موم سولفات برای کاهش خطر آسیبهای عصبی و مغزی نوزاد در مواردی که ادامه بارداری امکانپذیر نیست، زایمان باید در مراکز مجهز به واحد مراقبتهای ویژه نوزاد (NICU) انجام گیرد تا بهترین مراقبتهای پس از زایش فراهم شود. اهمیت پیشگیری و مراقبتهای منظم در پایان، دکتر بلاش بر نقش کلیدی پیشگیری تأکید میکند.
انجام معاینات دورهای و منظم بارداری، همراه با مراجعه سریع به تیم درمانی در اولین لحظات مشاهده علائم مشکوک، موثرترین استراتژی برای کاهش نرخ زایمان زودرس و تضمین سلامت مادر و کودک است.
