نیروی هوایی مصر: چالش‌های خرید جنگنده و ترکیب ناوگان متنوع

سیاست خارجی مصر در حوزه دفاعی از پیچیدگی منحصر به فردی برخوردار است؛ این کشور یکی از بزرگ‌ترین گیرندگان کمک نظامی ایالات متحده بوده و تنها در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۳ می‌لیارد دلار کمک نظامی دریافت کرده است. قاهره در تلاش است توازنی در روابط خود با واشنگتن، کشور‌های اروپایی، مسکو و پکن برقرار کند، اما اغلب در موقعیت دشواری قرار می‌گیرد. ایالات متحده از خرید جنگنده‌های روسی توسط مصر جلوگیری کرده و در عین حال از فروش جنگنده‌های پیشرفته به این کشور خودداری می‌کند.

محدودیت‌های خرید جنگنده روسی و

مصر روابط همکاری را با ایالات متحده، اروپا، چین و روسیه حفظ می‌کند. در طول جنگ سرد، این کشور هواپیما‌های نظامی شوروی را خریداری می‌کرد، اما ادامۀ خرید تجهیزات پیشرفته روسی اکنون گزینه آسان نیست. در سال ۲۰۱۷، قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها (CAASTA) تصویب شد که بر اساس آن خریداران سیستم‌های پیشرفته نظامی روسیه تحت تحریم قرار می‌گیرند. این موضوع باعث شد کشور‌هایی مانند مصر سفارشات خود برای خرید جت‌های جنگنده روسی را لغو کنند. برخی رسانه‌ها و کارشناسان مدعی‌اند ۲۴ فروند ساخته‌شده برای مصر قرار است به ایران تحویل داده شود که است مشتاق خرید این جنگنده‌های نسل ۴.۵ است.

در دوره اول دولت ترامپ، مصر برای خرید ۲۰ فروند جنگنده نسل پنجم با آمریکا توافق کرد، اما با مخالفت پنتاگون این معامله به شدت دچار اختلال شد. ایالات متحده به شدت از فناوری محافظت می‌کند (به همین دلیل از فروش به امارات و ترکیه نیز خودداری کرده) و نگران برهم‌زدن توازن قوا در منطقه است که در آن اسرائیل برتری تکنولوژیکی متمایز دارد. مصر که قادر به خرید جت‌های روسی یا هواپیما‌های پیشرفته آمریکایی نیست، بر اساس گزارش‌ها جت‌های جنگنده چینی را درخواست کرده یا در نظر دارد درخواست کند.

ناوگان بزرگ و متنوع جت‌های جنگنده مصر

بر اساس گزارش فلایت گلوبال در سال ۲۰۲۴، نیروی هوایی مصر با ۱۰۸۰ فروند پرنده نظامی (۲ درصد موجودی جهانی) در رتبه هشتم جهان قرار دارد که از هر کشور اروپایی غیر از روسیه بالا‌تر است. از نظر هواپیما‌های جنگی، مصر با ۳۲۶ جت جنگنده در رتبه نهم جهان و دومین ناوگان بزرگ خاورمیانه پس از عربستان سعودی (۳۶۴ فروند) قرار دارد.

ناوگان جت‌های جنگنده مصر متشکل از هواپیما‌های فرا‌نسوی، شوروی/روسی و آمریکایی است. ستون فقرات این ناوگان را ۲۱۸ فروند / آمریکایی و ۲۴ فروند داسو رافال فرا‌نسوی (با درخواست ۳۱ فروند دیگر) تشکیل می‌دهند. علاوه بر این، مصر دارای ۷۸ فروند ۵ قدیمی، ۴۳ فروند نسبتا کهنه‌سال ساخت شوروی، ۱۹ فروند ۲۰۰۰ فرا‌نسوی و ۴۰ فروند جت جنگنده/آموزشی سبک است.

گزارش‌های تاییدنشده‌ای وجود دارد مبنی بر اینکه مصر توافق‌نامه‌ای برای خرید جت‌های جنگنده چینی جهت جایگزینی های قدیمی امضا کرده است. تا زمان نگارش این مقاله (آذر ۲۰۲۴) این خبر تایید نشده باقی مانده است. گمان می‌رود مصر در تلاش است با این حرکت بر ایالات متحده برای فروش جت‌های جدید یا بسته‌های ارتقا برای جنگنده‌های قبلی فشار بیاورد.

مصر احتمالا تعداد زیادی جنگنده، II و سایر هواپیما‌های منسوخ را در انبار‌ها دارد، اما هیچ‌کدام در اینجا فهرست نشده‌اند زیرا فلایت گلوبال هیچ‌کدام را عملیاتی نمی‌داند.

جنگنده‌های سبک و آموزشی مصر

در حالی که تنها تعداد کمی کشور می‌توانند جت‌های جنگنده چندمنظوره تدارک ببینند، بسیاری از کشور‌ها ناوگان جنگنده‌های سبک و هواپیما‌های آموزشی تشکیل می‌دهند. تجهیزات سبک و آموزشی مصر از برزیل (ساخته‌شده در ایالات متحده)، چین، جمهوری چک و آلمان تأمین شده است.

مصر دارای ۱۱۸ فروند جت آموزشی انتقالی و هواپیمای تهاجمی سبک چینی/پاکستانی است. در حال حاضر یکی از معدود هواپیما‌های چینی در نیروی هوایی مصر است، اما این شرایط در آینده ممکن است تغییر کند.

مصر همچنین هواپیما‌های تهاجمی سبک توربوپراپ برزیلی (انواع صادراتی در ایالات متحده ساخته شده) دارد. سایر هواپیما‌های آموزشی یا جنگنده‌های سبک شامل ساخت جمهوری چک (جت آموزشی با کارایی بالا) و ساخت آلمان (هواپیمای آموزشی) می‌باشند.

ناوگان ترابری نظامی مصر

در بخش هواپیما‌های ترابری، مصر ترکیبی از هواگرد‌های ترابری شوروی/روسی از جمله ایلیوشین سنگین و آنتونوف شوروی/اوکراینی را دارد. این کشور همچنین ناوگانی از هواپیما‌های تاکتیکی مدرن و در نیروی هوایی خود قرار داده است.

ناوگان متنوع هلیکوپتر‌های مصر

مصر ناوگان هلیکوپ‌تری بزرگ و متنوعی می‌کند. نکته قابل توجه این است که این کشور هلیکوپتر‌های تهاجمی پیشرفته آمریکایی و روسی را به طور همزمان به کار می‌گیرد. مصر دارای ۴۶ فروند هلیکوپ‌تر و ۴۶ فروند هلیکوپ‌تر تهاجمی روسی است. همچنین از هلیکوپتر‌های توپ‌دار شوروی/روسی (و هلیکوپتر‌های ترابری /۱۷) بهره می‌برد.

مصر تنها مشتری صادراتی ساخت روسیه است. این هلیکوپتر‌ها به طور گسترده در اوکراین به کار رفته‌اند و خسارات نامتناسبی متحمل شده‌اند (روشن نیست چند فروند عملیاتی برای روسیه باقی مانده است). ویژگی منحصر به فرد داشتن صندلی اجکتوری است که خلبانان روسی در اوکراین از آن استفاده کرده‌اند.

از سایر هلیکوپتر‌های آمریکایی در ارتش مصر می‌توان به های سنگین / اشاره کرد. هلیکوپتر‌های دریایی مصر ( و ) نیز از سوی ایالات متحده تامین شده‌اند. هلیکوپتر‌های اروپایی شامل هلیکوپتر‌های ایتالیایی، هلیکوپتر‌های پیشاهنگی مسلح و هلیکوپتر‌های فرا‌نسوی می‌باشند.