>> بهترین زمان مصرف کلسیم برای پیشگیری از بیماریهای قلبی و کاهش خطر مرگومیر > یک تحقیق مقی

>> بهترین زمان مصرف کلسیم برای پیشگیری از بیماریهای قلبی و کاهش خطر مرگومیر > یک تحقیق مقیاسبزرگ که نتایج آن در نشریه معتبر بیامسی پابلیک هلت منتشر شده، الگوهای مصرف کلسیم را در بیش از ۳۶ هزار بزرگسال آمریکایی طی سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۸ بررسی کرده است.

این مطالعه بر اساس دادههای نظرسنجیهای ملی سلامت و تغذیه (NHANES) انجام شده و نتایج شگفتانگیزی درباره توزیع زمانی این معدن حیاتی در طول روز فاش کرده است. توزیع کلسیم در دو وعده اصلی کلید سلامت قلب محققان دریافتند که تقسیم دریافت کلسیم بین دو وعده غذایی اصلی (صبحانه و شام) بهترین استراتژی برای کاهش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی است.

تحلیل دادههای ۱۷ هزار و ۴۵۶ مرد و ۱۸ هزار و ۷۰۸ زن نشان داد که این توزیع متوازن، اثرات حفاظتی قابلتوجهی بر روی سیستم قلبیعروقی دارد. تاثیر جابجایی ۵ درصد کلسیم از شام به صبحانه یکی از مهمترین یافتههای این تحقیق، اثرات مثبت انتقال بخشی از کلسیم شبانه به وعده صبحانه بود.

نتایج حاکی از آن است که جانشین کردن تنها ۵ درصد کلسیم دریافتی در شام با مقدار معادل در صبحانه، خطر کلی بیماریهای قلبی و عروقی را به میزان ۶ درصد کاهش میدهد. این نکته اهمیت زمانبندی مصرف مواد مغذی را برمیگرداند که همچنان در توصیههای تغذیهای کمتر مورد توجه قرار میگیرد.

مکانیسم بیولوژیک ساعت بیولوژیک و جذب کلسیم ملانی مورفی ریشتر، متخصص تغذیه و مدیر ارتباطات شرکت پرولون، در توضیح این پدیده بیان میکند ساعتهای بیولوژیک بدن نقش تعیینکنندهای در جذب مواد مغذی ایفا میکنند.

هورمونهای کلیدی متابولیسم کلسیم مانند هورمون پاراتیروئید در ساعات روز فعالتر هستند، بنابراین جذب کلسیم در طول روز به شدت بهینهتر از شب انجام میشود. این مطلب با یافتههای اخیر علم ک (تغذیه زمانمند) همسو است که نشان میدهد هسته سوپراکیاسماتیک هیپوتالاموس به عنوان ساعت اصلی بدن، نوسانات فیزیولوژیکی را کنترل کرده و بر متابولیسم مواد معدنی تأثیر میگذارد.

خطرات مصرف بیش از حد و مکملهای کلسیم به رغم اهمیت کلسیم، کارشناسان از مصرف بیش از حد، بهویژه از طریق مکملها، هشدار میدهند. ریشتر تأکید میکند که دریافت کلسیم فراتر از نیاز روزانه میتواند منجر به هیپرکلسمی (افزایش کلسیم خون) شود که خود عوارض جدی مانند پ کلیوی، آرتمیهای قلبی و اختلال در جذب سایر مواد معدنی دارد. الحصول از طریق منابع غذایی طبیعی (شیر، ماست، پنیر، سبزیجات برگهای سبز) اولویت اول باقی میماند.

بیماریهای قلبیعروقی چالش بزرگ سلامت عمومی بیماریهای قلب و عروق همچنان عامل اول مرگومیر در ایران و جهان هستند. بر اساس آمارهای وزارت بهداشت و ثبت احوال، سالانه حدود ۱۴۰ هزار ایرانی در اثر این بیماریها فوت میکنند و صدها هزار نفر دچار ناتوانی و بستری میشوند. در سطح جهانی نیز طبق آمارهای ۲۰۱۹، حداقل ۱۷.۹ میلیون نفر جان خود را از دست دادهاند.

درک عوامل پیشگیریپذیر مانند زمانبندی مصرف کلسیم میتواند اثرات شگرفی در کاهش این آمارها داشته باشد. محدودیتهای مطالعه و ضرورت تحقیقات بیشتر نویسندگان مقاله صراحتاً اعلام کردهاند که عوامل مخرب محتمل نامشخص یا ناپیمانهای ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشند. همچنین توصیه میشود تا نتایج در اقوام، نژادها و جوامع جغرافیایی متفاوت (از جمله جامعه ایرانی) تکرار و اعتبارسنجی شود تا توصیههای کلینیکی قطعی ارائه گردد.

پیشنهادات عملی برای جامعه ایرانی مصادر اصلی کلسیم را در صبحانه و شام تقسیم کنید (مثال یک لیوان شیر یا ماست در صبحانه و پنیر/سبزیجات در شام). از مصرف مکملهای کلسیم بدون تجویز پزشک و تستهای مربوطه خودداری کنید. ویتامین دی را برای بهینهسازی جذب کلسیم در سطح بهینه نگه دارید. با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید تا نیاز روزانه دقیق بر اساس سن، جنسیت و وضعیت سلامت شما محاسبه شود.

این تحقیق بار دیگر اهمیت زمانی که میخوریم در کنار چه میخوریم را برای پیشگیری از بیماریهای مزمن اثبات کرد. اصلاح الگوی مصرف کلسیم، یک تدوین ساده، کمهزینه و بیخطر است که میتواند در سلامت قلبی میلیونها نفر موثر باشد. >>