رابطه بین مصرف گلوتن و اختلالهای روانی آیا نان و پاستا باعث افسردگی میشوند؟, تحقیقات علمی اخیر نشان میدهد که مصرف روزانه نان، پاستا و سایر محصولات غلاتی میتواند در بروز یا تشدید علائم روانی همچون افسردگی، اضطراب و حتی اسکیزوفرنی نقش داشته باشد. بر اساس گزارشی از نیویورکپست، متخصصان هشدار میدهند که گروهی از افراد بهویژه مستعد این اثرات منفی هستند، بدون اینکه خود آگاه باشند.
گلوتن عامل اصلی ایجاد ریسک پروتئین طبیعی به نام گلوتن که در گندم، جو و چاودار یافت میشود، عامل اصلی این حساسیتهاست.
در موارد پیشرفته، این حساسیت به بیماری سلیاک تبدیل میشود؛ یک اختلال خودایمنی که در آن سیستم ایمنی گلوتن را تهدیدی میداند و به حمله میپردازد. این واکنش التهابی روده کوچک را دچار آسیب میکند، اما اثراتش به دستگاه گوارش محدود نمیماند. دکتر امرن مایر، متخصص گوارش و عصبشناس، در گفتگو با توضیح میدهد التهابی که در روده آغاز میشود، تنها در روده باقی نمیماند؛ این التهاب میتواند بر مغز نیز تأثیر منفی بگذارد.
یا علائمی شبیه ADHD ظاهر شود. در بزرگسالان نیز میتواند بستر اختلالات خلقی یا بیماریهای روانی جدیتر فراهم کند.
آمارها نشان میدهد که نرخ افسردگی اساسی در عموم جمعیت حدود ۸ درصد است، اما این نرخ در بیماران سلیاک میتواند به ۳۰ درصد برسد. بیماری سلیاک با افزایش خطر ابتلا به اضطراب و اسکیزوفرنی هم مرتبط است. یک مطالعه نشان داد افراد مبتلا به سلیاک، سه برابر دیگران در معرض خطر اسکیزوفرنی قرار دارند.
علاوه بر التهاب، آسیب به دیواره روده ناشی از حساسیت به گلوتن میتواند مانع جذب ویتامینها و مواد معدنی حیاتی برای عملکرد مغز شود و کمبود هر یک از این عناصر میتواند علائم روانی گوناگون را القا کند. پژوهشگران متوجه شدهاند که بیماران اسکیزوفرنی اغلب سطوح بالاتری از آنتیبادیهای مرتبط با حساسیت گلوتن دارند. مطالعه دیگری نیز نشان داد مادران با سطح بالا از این آنتیبادیها، خطر بروز روانپریشی در فرزندان خود را افزایش میدهند.
آیا رژیم بدون گلوتن میتواند به بهبود افسردگی کمک کند؟ برخی مطالعات حاکی از آن است که رژیم غذایی فاقد گلوتن میتواند علائم اضطراب، افسردگی و عوارض عصبی را در افراد مبتلا به سلیاک یا حساسیت گلوتن کاهش دهد. در یک آزمایش، بیماران سلیاک پس از یک سال دنبال کردن این رژیم، کاهش چشمگیر سطح اضطراب را گزارش کردند. با این حال، نتایج همه مطالعات یکسان نیست و در برخی موارد سطح اضطراب حتی پس از حذف گلوتن نیز بالا باقی مانده است.
