راهکارهای موثر درمان خشکی دهان و اصول مراقبت از دندانهای مصنوعی در سالمندان

راهکارهای موثر درمان خشکی دهان و اصول مراقبت از دندانهای مصنوعی در سالمندان, سلامت دهان و دندان یکی از ارکان اصلی حفظ کیفیت زندگی در سالهای پیری محسوب میشود. دکتر بهناز ولیزاده، کارشناس بهداشت دهان و دندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، بر تأثیر مستقیم این موضوع بر تغذیه، گفتار، روابط اجتماعی و ظاهر سالمندان تأکید دارد.

با پیشرفت سن، تغییرات بیولوژیکی چون کاهش تعداد دندانها، نازک شدن مخاط دهان و کاهش جریان لعاب رخ میدهد که میتواند به سوءتغذیه و عفونتهای قارچی منجر شود. خوشبختانه با آگاهی و مراقبتهای پیشگیرانه، این مشکلات قابل کنترل و درمان هستند. چرا خشکی دهان در سالمندان رایج و خطرناک است؟ خشکی دهان (کیا) در سالهای پیری اغلب ناشی از مصرف داروهای مزمن، بیماریهای سیستمی یا کاهش عملکرد غدد لعابی است.

ستراتژیهای افزایش ترطیب دهان را اجرا نمایند.

راهکارهای پیشگیری و کاهش خشکی دهان مصرف منظم مایعات نوشیدن آب ساده به صورت جرعهجرعه در طول روز، بهترین روش طبیعی ترطیب مخاط دهان است. تغذیه مناسب مصرف میوه و سبزیجات تازه به ترطیب و سلامت بافتهای دهان کمک میکند. اجتناب از عوامل تشدیدکننده ترک دخانیات و جلوگیری از مصرف خودسرانه داروها از اقدامات حیاتی است. مراقبت قبل از غذا شستشوی دهان یا نوشیدن مقداری آب قبل از وعدهها، جویدن و بلع را آسانتر میسازد.

اصول اساسی مراقبت از دندانهای مصنوعی برخلاف تصور رایج، دندانهای مصنوعی نیاز به مراقبت دقیقتری نسبت به دندانهای طبیعی دارند.

موارد زیر برای حفظ سلامت دندان مصنوعی و بافتهای زیرین ضروری هستند تمیز کردن روزانه حداقل یک بار در روز دندان مصنوعی را خارج کرده و با مسواک نرم و خمیردندان مخصوص (یا صابون ملایم) تحت آب جوشان بشویید. برای جلوگیری از شکستگی در صورت افتادن، ظرف شستشو را نیمی پر از آب نگه دارید.

بهداشت بافتهای دهان پس از خارج کردن دندان مصنوعی، لثهها، زبان و سقف حلق را با مسواک بسیار نرم تمیز کرده و به آرامی ماساژ دهید تا گردش خون بهبود یابد. نگهداری شبانه دندانهای مصنوعی را در شب خارج کرده و در آب تمیز یا محلول نمک فیزیولوژیک قرار دهید تا از خشکی و تغییر شکل جلوگیری شود. بررسی منظم زخمها هر زخمه، قرحی یا سفتی در لثه که بیش از دو هفته باقی بماند، باید توسط دندانپزشک ارزیابی شود.

تنظیم و تعمیرات حرفهای در صورت شل، شکستگی یا زخمزا شدن دندان مصنوعی، مراجعه فوری به دندانپزشک برای بازسازی یا ریلاین الزامی است. نکات تکمیلی برای حفظ سلامت دهان در سالمندان استفاده از فلوراید خمیردندانها یا ژلهای حاوی فلوراید و دهانشویههای ضدعفونیکننده (با تجویز دندانپزشک) از پوسیدگی دندانهای باقیمانده پیشگیری میکنند. نخدندان و مسواک بیندندانی تمیز کردن سطوح بیندندانی روزانه برای دندانهای طبیعی باقیمانده ضروری است.

ابزارهای کمکی سالمندانی که دچار محدودیت حرکتی دست یا شانه هستند، میتوانند از مسواکهای برقی، دستههای مسواک اصلاحشده یا نگهدارندههای نخدندان استفاده کنند. بازدید سالانه معاینه دورهای سالانه توسط دندانپزشک برای ارزیابی وضعیت لثه، دندانهای باقیمانده و تطبیق دندان مصنوعی، ستون فقرات پیشگیری است.

با اجرای این توصیهها، سالمندان میتوانند از عملکرد جویدن، لذت چشیدن غذا، گفتار صاف و اعتماد به نفس خود در جامعه حفظ کنند و از مضاعفات ناشی از بیمراقبت از بهداشت دهان در امان بمانند.