فشار خون بالا به معنای افزایش نیروی خونی است که بر دیواره‌های رگ‌ها وارد می‌شود. قلب خون را به سمت رگ‌ها پمپاژ می‌کند و بدین ترتیب خون در سراسر بدن جریانی می‌یابد. فشار خون بالا زمانی تشخیص داده می‌شود که فشار سیستولیک بزرگ‌تر یا مساوی ۱۴۰ می‌لی‌متر جیوه، فشار دیاستولیک بزرگ‌تر یا مساوی ۹۰ می‌لی‌متر جیوه یا هر دو حالت برقرار باشد. امروزه این بیماری یکی از چالش‌های اصلی بهداشتی در سطح جهان محسوب می‌شود و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته و نارسایی کلیه را به شدت افزایش می‌دهد؛ این خطر در افراد مبتلا به دیابت بیش‌تر است. پیشگیری و درمان فشار خون بالا امکان‌پذیر است و با کنترل آن می‌توان مرگ‌ومیر و ناتوانی ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی را کاهش داد.
عواملی که خطر پیشرفت فشار خون بالا را کاهش می‌دهند
مراقبت از موارد زیر نقش موثری در پیشگیری از تشدید فشار خون دارد کاهش مصرف نمک، پرهیز از الکل و دخانیات، کنترل وزن با رعایت رژیم غذایی متعادل و انجام فعالیت بدنی منظم.
نکات تغذیه‌ای برای کنترل فشار خون
برای مدیریت فشار خون از طریق تغذیه، توصیه می‌شود روزانه از مواد غذایی موجود در پنج گروه اصلی شامل نان و غلات، می‌وه‌ها و سبزیجات، شیر و لبنیات، پروتئین‌ها به مقدار پیشن‌هادی استفاده شود. مصرف غذا‌های سرشار از فیبر مانند نان سنگک و جوی کم‌نمک، ماکارونی سبوس‌دار، می‌وه‌ها و سبزیجات تازه بسیار مفید است. استفاده روزانه از حداقل پنج وعده میوه و سبزیجات، انتخاب روغن‌های گیاه‌ی همچون آفتاب‌گردان، کانولا و زیتون به جای روغن‌های حیوانی، و مصرف نانی که در تهیه آن جوش شیرین به کار نرفته باشد از دیگر توصیه‌هاست.
باید از غذا‌های کنسرو‌ها و غذا‌های آماده‌ی بیرون‌خانه که حاوی مقادیر زیادی نمک و چربی هستند، کاسته شود. برای بهبود طعم غذا به جای نمک می‌توان از سبزی‌های معطر، سیر، آب لیمو و آب نارنج بهره گرفت. انتخاب غذا‌هایی با کم‌ترین مقدار اسید‌های چرب ترانس و اشباع، و پرهیز از غذا‌های سرخ‌شده، گوشت‌های پرچرب، کیک، کلوچه و شیرینی‌های خامه‌ای پرچربی نیز ضروری است.
می‌زان فعالیت بدنی مورد نیاز
پیشن‌هاد می‌شود افراد حداقل سی دقیقه در روز و پنج روز در هفته فعالیت‌های هوازی مانند پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری یا شنا را انجام دهند تا فشار خون در سطح مطلوب نگه داشته شود.
