در فضا‌های بسته صنعتی آلودگی هوا ناشی از فعالیت‌های انسانی در معادن و کارخانه‌ها به طور طبیعی وجود دارد. ذرات معلق اندازه‌های گوناگونی دارند که برخی از آن‌ها بدون چشم مسلح دیده نمی‌شوند.
عوامل اصلی تولید گرد و غبار شامل فرا‌یند‌های صنعتی نظیر بریدن، پودر کردن و مته‌زنی، فرسایش ناشی از باد و باران، فرا‌یند‌های سوختی صنعتی و ترافیک، و همچنین منابع طبیعی مانند گرده‌ها، قارچ‌ها و باک‌تری‌ها می‌باشد.
طبقه‌بندی ذرات معلق بر اساس اندازه
ذرات بسیار ریز هستند و اندازه آن‌ها کمتر از ۰.۰۰۱ می‌لی‌متر است که با چشم غیر‌مسلح قابل مشاهده نیستند.
ذرات بزرگ‌تر از بوده و بیش‌ترین سهم آلودگی هوا را تشکیل می‌دهند؛ اندازه آن‌ها کمتر از ۰.۰۰۲۵ می‌لی‌متر است و به عنوان ذرات ریز یا غبار آلوئولی شناخته می‌شوند.
ذرات اندازه بزرگ‌تری دارند اما همچنان کمتر از ۰.۰۱ می‌لی‌متر هستند و با چشم غیر‌مسلح قابل دیدن می‌باشند.
ذرات درشت شامل ذراتی نظیر شن یا مو هستند که اندازه آن‌ها بزرگ‌تر یا مساوی ۰.۰۱ می‌لی‌متر می‌باشد.
کربن سیاه ترکیبی از ذرات است که ناشی از سوختن ناقص سوخت‌های فسیلی و زیست‌توده‌ها تشکیل شده است.
عبارت کل مواد معلق در هوا یک واژه همه‌جانبه برای توصیف ذرات معلق در هر اندازه‌ای است.
تأثیر ذرات معلق بر سلامت انسان
اصل کلی این است که هرچه ذرات غبار ریز‌تر باشند برای سلامت انسان مضر‌ترند. مواجهه مکرر با ذرات ریز و بسیار ریز می‌تواند مشکلات جدی سلامتی ایجاد کند. ذرات به اندازه‌ای ریز هستند که می‌توانند از ریه فرد عبور کرده و وارد جریان خون شده و به بسیاری از اعضای بدن آسیب برسانند.
کودکان، افراد سالمند و کسانی که مبتلا به دیابت، بیماری قلبی یا بیماری‌های تنفسی مانند آسم، برون‌شیت مزمن و آمفیزم هستند، بیش‌ترین آسیب را از اثرات گرد و غبار می‌بینند.
نکات ایمنی در طوفان‌های گرد و غبار
بسته به می‌زان تعرض در گرد و غبار، این ذرات می‌توانند چشم‌ها، بینی و گلو را تحریک کنند. برای حفاظت از سلامت توصیه می‌شود در خانه بمانید و درها و پنجره‌ها را بسته نگه دارید.
دستگاه‌های تهویه مطبوع می‌توانند تا حدی محافظت فراهم کنند؛ در صورت داشتن دستگاه، آن را روشن کرده و در صورت امکان روی حالت گردش هوا قرار دهید.
از فعالیت بدنی در فضای باز خودداری کنید. اگر مجبور به خروج هستید، زمان حضور در فضای باز را به حداقل برسانید و حتما ماسک بزنید.
ورزش‌های سنگین انجام ندهید، به ویژه اگر آسم، دیابت، بیماری قلبی یا مشکلات تنفسی دارید.
بیماران آسم یا سایر عوارض تنفسی در صورت بروز علائمی نظیر تنگی نفس، سرفه، خس‌خس سینه یا درد قفسه سینه، باید برنامه درمانی خود را مطابق تجویز پزشک ادامه دهند و دارو‌ها را مصرف کنند. در صورت بدتر شدن علائم، مراجعه به پزشک ضروری است.
طوفان‌های گرد و غبار می‌تواند دید رانندگان را کاهش دهد؛ بنابراین در رانندگی احتیاط مضاعف داشته باشید. دستگاه تهویه اتومبیل را روی حالت گردش هوا قرار دهید تا ورود غبار به کابین به حداقل برسد.
