یک پژوهش جدید از سوی محققان دانشگاه‌های وسترن آنتاریو و کویینز در کانادا مهم‌ترین عواملی را که بر سن تشخیص اختلال کمتوجهی-بیش‌فعالی (ADHD) تأثیر می‌گذارند، آشکار کرده است.
این مطالعه بر روی داده‌های ۵۶۸ نفر در بازه سنی چهار تا ۲۲ سال که مبتلا به ADHD بودند انجام شده و متغیر‌هایی نظیر سطح هوش، جنسیت و وضعیت اجتماعی-اقتصادی را بررسی کرده است.
یافته‌ها نشان می‌دهد که داشتن IQ بالا‌تر، برخوردار بودن از جایگاه اجتماعی-اقتصادی بهتر، داشتن مادری غیر‌سفیدپوست و بروز علائم درونی به جای علائم بیرونی حرکتی، همگی با افزایش سن تشخیص این اختلال مرتبط هستند.
افراد دچار ADHD تفاوت‌هایی در حرکات، تمرکز و کنترل انگیزه‌ها نشان می‌دهند و این اختلال می‌تواند اثرات قابل‌توجه‌ی بر یادگیری و رشد کودکان بگذارد؛ از این رو هرچه تشخیص زود‌تر صورت گیرد، نتایج بهتری حاصل می‌شود.
<figcaption class="wp-element-caption"تأثیر IQ کلی (بالا)، IQ کلامی (وسط) و IQ عملکردی (پایین) در سن تشخیص ADHD به تفکیک پسران (آبی) و دختران (قرمز).
رابطه سطح هوش با سن تشخیص ADHD در کودکان
محققان دریافتند که IQ بالا‌تر عاملی است که سن تشخیص ADHD را به‌شکل معناداری افزایش می‌دهد. آن‌ها همچنین متوجه شدند که علائم بیش‌فعالی-انگیزشی و علائم بیرونی در هر دو جنس پسر و دختر، سن تشخیص را کاهش می‌دهند.
تشخیص دیرهنگام یا عدم تشخیص می‌تواند منجر به مشکلات رفتاری و نمرات درسی پایین‌تر شود. اگرچه پژوهش‌های پیشین نشان داده بودند که ADHD در دختران و افراد با IQ پایین‌تر دیرتر شناسایی می‌شود، اما محققان حاضر می‌خواستند اثر متقابل این عوامل را هم‌زمان بررسی کنند.
برخلاف انتظار محققان، داده‌ها نشان نداد که اثر IQ بر دختران بیش‌تر از پسران باشد؛ هر دو جنس بهصورت مشابه تحت تأثیر این عامل قرار داشتند.
پژوهشگران تأکید کرده‌اند که در مطالعات آتی باید افراد بیش‌تری که ADHD در آن‌ها تشخیص داده نشده، گنجانده شود تا احتمال شناسایی موارد پنهان‌مانده به دلیل عوامل مذکور افزایش یابد.
این نتایج پیامد مفیدی برای متخصصان سلامت و والدین دارد کودکان که باهوش‌تر به‌نظر می‌رسند یا در پنهان کردن علائم خود موفق‌تر هستند، با احتمال زیاد نادیده گرفته می‌شوند.
ما می‌دانیم که ADHD اشکال مختلفی دارد و برخی از علائم و نشانه‌های آن، به‌ویژه در کودکان با کارکرد درسی خوب، به‌راحتی از دید مخفی می‌مانند.
پیچیدگی دیگر این است که ADHD اغلب به‌اشتباه به‌عنوان یک اختلال دیگر تشخیص داده می‌شود. تعیین دقیق اینکه ADHD چیست و چی نیست کار دشواری است، اما این‌گونه پژوهش‌ها به رسیدن به این هدف کمک می‌کنند.
نتایج این مطالعه در ژورنال منتشر شده است.
