در زندگی روزمره، هر فردی ممکن است با رویدادهایی طاقتفرسا، ترسناک یا خارج از کنترل روبرو شود. امکان دارد هرکس در طول عمر حداقل یکبار شاهد تصادف رانندگی شود، قربانی تجاوز گردد یا ناظر حادثهای دردناک باشد. گروههایی مانند پلیس، آتشنشانان، کارکنان امبولانس و سربازان با احتمال بیشتری با چنین رویدادهایی مواجه میشوند و حتی ممکن است شاهد کشته یا مجروح شدن رفقای خود باشند.
اختلال استرسی پس از سانحه (PTSD) چیست؟
اکثریت مردم پس از گذشت مدتی و بدون نیاز به کمک تخصصی، با اتفاقات سخت کنار میآیند؛ اما در برخی افراد، تجربیات تلخ واکنشی شکل میگیرد که میتواند ماهها یا سالها طول بکشد. این واکنش را «اختلال استرسی پس از سانحه» یا به اختصار PTSD مینامند.
🔗 بیشتر بخوانید: نسخه طب ایرانی برای به دست آوردن اسایش در شرایط بحرانی_اسپایدر
PTSD میتواند پس از هر حادثه تلخی آغاز شود. حادثه تلخ رویدادی است که در آن فرد حس خطر میکند، حیات او تهدید میشود یا شاهد مرگ و مجروحیت دیگران باشد. مثالهای این حوادث عبارتند از: تصادفهای شدید جادهای، درگیریهای نظامی، تجاوز (جنسی، فیزیکی، سوءاستفاده، دزدی)، گروگانگیری، حملات تروریستی، اسارت جنگی، بلایای طبیعی یا انسانی، بیماریهای لاعلاج، و حتی شنیدن خبر مرگ ناگهانی یک دوست یا فامیل.
شروع علائم و زمانبندی
نشانههای PTSD میتواند با تاخیر چند هفته تا چند ماه آغاز گردد. به طور معمول این علائم در بازه زمانی دو تا شش ماه پس از رویداد ناگوار ظاهر میشوند.
آخرین مطالب
- بازدید رئیسجمهور از دستاوردهای فناورانه کاراشاب در کنفرانس ملی مخابرات ۱۴۰۴
- یوتوب قابلیت ترقی کیفیت ویدیو با هوش مصنوعی را به اپلیکیشن تلویزیون اضافه کرد
- بهترین و احساسیترین انیمههای غمانگیز؛ ۱۰ اثر ماندگار برای اشکریزی
- قابلیت را به اضافه کرد؛ ساخت آواتار شخصی برای ویدیوهای هوش مصنوعی
- تأثیر مشکلات مالی والدین بر مهارتهای اجتماعی کودکان؛ نتایج یک تحقیق طولی
🔗 بیشتر بخوانید: کاربردی ترین ترفندهای کنترل هیجانات و استرس_اسپایدر
علائم اصلی PTSD را بشناسید
علاوه بر احساسات قابل درک نظیر غم عمیق، افسردگی، اضطراب، حس گناه و خشم، سه دسته علائم اصلی دیگر در مبتلا وجود دارد:
- بازتجربه کردن حادثه: کابوسهای مداوم در خواب یا فلشبکهای روزانه که آنقدر واقعی به نظر میرسند که فرد حس میکند حادثه در حال رخ دادن است. حتی ممکن است احساسات جسمی (هراس، تعریق) و حواس پنجگانه (شنوایی، بویایی، درد) مرتبط با حادثه مجدداً تجربه شود.
- اجتناب و بیتفاوتی: عوامل معمولی میتوانند خاطره حادثه را تداعی کنند (مثل هوای بارانی برای قربانی تصادف). فرد سعی میکند با سرگرمیها، کار بیش از حد، یا دوری از مکانها و افرادی که یادآور حادثهاند، از فکر آن فرار کند. این بیتفاوتی و تلاش برای نشان دادن عادی بودن، در درازمدت چالشهای جدیتری را به همراه میآورد.
- بیشهیجانگی و آمادهباش مداوم: مبتلا همیشه در حالت هشدار است، نمیتواند راحت شود، دچار بیقراری، اضطراب مداوم و اختلال خواب میشود.
سایر علائم شامل عکسالعمل احساسی، دردهای عضلانی، اسهال، ضربان قلب نامنظم، سردرد، حملات پانیک، مصرف مواد مخدر و مسکنها میباشد.
آیا هر کسی پس از حادثه دچار PTSD میشود؟
خیر. تقریباً تمام افراد در ماه اول پس از حوادث شدید نشانههای استرس حاد نشان میدهند که واکنش طبیعی به تجربیات تلخ است. اکثریت این افراد پس از چند هفته به آرامی به حالت عادی بازمیگردند، اما اگر علائم طولانی شده و مزمن گردند، به اختلال PTSD تبدیل میشوند.
PTSD قابل درمان است
متخصصان توصیه میکنند:
– خودتان را به خاطر PTSD ملامت نکنید؛ این علائم نشاندهنده ضعف نیستند، بلکه واکنش طبیعی افراد طبیعی به وقایع تروماست.
– احساساتتان را در خود نگه ندارید و با پزشک متخصص مشورت کنید، زیرا درمانها بسیار موثر هستند.
– انتظار ندارید خاطرات بد به سرعت محو شوند؛ به خودتان زمان دهید تا با واقعیت سازگار شوید.
رواندرمانی
تمام روشهای رواندرمانی موثر بر PTSD بر روی حادثه ناگواری تمرکز دارند که علائم را ایجاد کرده، نه بر زندگی قبلی. هدف تغییر یا فراموش کردن حادثه نیست، بلکه یادگیری نحوه تفکر متفاوت درباره آن، جهان و زندگی است. فرد باید بتواند خاطرات را تا حد امکان بدون وحشت و اضطراب بازگو کند.
دارودرمانی
داروها تحت نظارت پزشک متخصص برای کنترل اضطراب ناشی از PTSD تجویز میشوند. در مجموع، تمام درمانها به فرد کمک میکنند تا تکنیکهای استرخاء و مدیریت استرس را بیاموزد.
نکات مهم برای اطرافیان
به فردی که حادثه بدی را پشت سر گذاشته:
– نپرسید «چه حسی داری؟»
– نگویید «خوششانسی که زنده موندی».
– سعی در کوچکنمودن حادثه نکنید (مثلاً «اینقدر هم بد نیست»).
– به او نگویید که فقط نیاز به کنترل احساسات دارد.
منبع: وزارت بهداشت
