تأثیر غیرمنتظره داروی آلزایمر ممنتین بر مهارتهای اجتماعی کودکان اوتیسم

یک مطالعه بالینی نوین نشان میدهد که دارویی که به طور رایج برای تداوم درمان بیماری آلزایمر تجویز میشود، میتواند در بهبود رفتارهای اجتماعی گروهی خاص از کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم (ASD) موثر باشد. اگرچه نتایج این تحقیق هنوز به عنوان نتایج قطعی تلقی نمیشوند، اما یافتهها امیدواری را نسبت به اینکه زیرمجموعهای از کودکان اوتیسم از مصرف ممنتین (Memantine) بهرهمند شوند، تقویت کرده است؛ این در حالی است که تحقیقات پیشین اثربخشی قابل توجهی برای این دارو در حوزه اوتیسم گزارش نکرده بودند.
مکانیزم عملکرد ممنتین چیست؟
ممنتین با نام تجاری نامندا (Namenda) شناخته شده، یک داروی خوراکی است که از طریق مهار گیرندههای گلوتامات در مغز اثر خود را نشان میدهد. گلوتامات یک انتقالدهنده عصبی حیاتی است که افزایش بیش از حد آن میتواند باعث سمیت عصبی و آسیب به نورونها گردد. تنظیم فعالیت گلوتامات، استراتژی کلیدی در کنترل پیشرفت بیماریهای عصبی-تکاملی مانند آلزایمر محسوب میشود.
🔗 بیشتر بخوانید: این ویتامین بلای جان قلب شما می شود_اسپایدر
یکی از نواحی مغزی که غنی از گیرندههای گلوتامات است، قشر پیشین سینگولیت Anterior (pgACC) میباشد. این ناحیه نقش محوری در پردازش اطلاعات اجتماعی و تنظیم واکنشهای اضطراب دارد.
رابطه بیولوژیکی بین گلوتامات و اوتیسم
شواهد علمی حاکی از آن است که در برخی افراد مبتلا به اوتیسم، بیاعتدالی در سطح گلوتامات در ناحیه pgACC مشاهده میشود. این نارسایی بیوشیمیایی میتواند یکی از دلایل بروز چالشهای تعامل اجتماعی و رفتاری در این کودکان باشد. با وجود اینکه یک مطالعه در سال ۲۰۱۷ (میلادی) اثر معنادار ممنتین بر بهبود اجتماعی را رد کرده بود، محققان بیمارستان عمومی ماساچوست و دانشگاه هاروارد در یک طرح پژوهشی جدید، تأثیر این دارو را با دوز بالاتر و بر روی یک زیرگروه خاص از کودکان با پروفایل بیولوژیکی مشخص ارزیابی کردند.
🔗 بیشتر بخوانید: عکس شگفت از بازسازی معابر تهران+عکس_اسپایدر
جزئیات طراحی کارآزمایی بالینی
در این مطالعه تصادفیسازیشده، ۳۳ کودک و نوجوان در بازه سنی ۸ تا ۱۷ سال (اکثریت پسر و بدون ناتوانی ذهنی) شرکت کردند. شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند: گروه درمانی که به مدت ۱۲ هفته روزانه ۲۰ میلیگرم ممنتین دریافت میکردند و گروه شاهد که دارونما (پلاسیبو) دریافت کردند.
یافته کلیدی: پاسخ درمانی وابسته به بیومارکر مغزی
نتایج نشان داد که بهترین پاسخ به درمان ممنتین در کودکان مشاهده شد که سطح گلوتامات در ناحیه pgACC مغز آنها به طور غیرعادی بالا بود. بر اساس گزارش والدین و مراقبان، این کودکان پیشرفت قابل توجه و معناداری در زمینههای ارتباط چشمی، تعامل متقابل و مشارکت اجتماعی نشان دادند که از پیشرفت کودکان گروه پلاسیبو بسیار بیشتر بود.
ضرورت احتیاط و نیاز به مطالعات گستردهتر
محققان با وجود نتایج امیدوارکننده، بر ضرورت انجام کارآزماییهای بالینی با حجم نمونه بزرگتر و تنوع بیشتر برای تایید این یافتهها تأکید دارند. نکته حیاتی این است که ممنتین احتمالاً تنها برای بخشی از افراد با اوتیسم موثر است؛ در این مطالعه تنها نیمی از شرکتکنندگان دارای سطح بالای گلوتامات در pgACC بودند. این موضوع نشاندهنده اهمیت پزشکی دقیق و شخصیسازی شده در تشخیص بیماران مناسب برای این درمان است.
اوتیسم: یک طیف با تنوع بیولوژیکی بالا
اختلال طیف اوتیسم وضعیتی است با طیف وسیعی از علائم و شدتها که در بروز آن عوامل ژنتیکی و محیطی متعدد دخیل هستند. این واقعیت بدان معناست که هیچ درمان واحدی وجود ندارد که برای همه افراد موثر یا ضروری باشد. با این حال، یافتههای تازه گویای آن است که با هدفگیری دقیقتر بر اساس بیومارکرهای عصبی، امکان دستیابی به نتایج درمانی موثر با حداقل عوارض جانبی برای بخش قابل توجهی از بیماران فراهم میشود.




