رابطه غذا و کابوس چه مواد خوراکی کیفیت خواب را تحت تاثیر قرار میدهند؟, تحقیقات جدیدی تحت مدیریت پروفسور توره نیلسن از دانشگاه مونترال، با مشارکت بیش از هزار دانشجو در کانادا، آشکار کرده که عادات غذایی، حساسیتهای فردی و زمان مصرف غذا میتوانند نقش مستقیمی در کیفیت خواب شبانه و بروز کابوس داشته باشند.
این مطالعه که در مجله مرزیهای روانشناسی منتشر شده، نشان میدهد که نزدیک به ۲۵ درصد از شرکتکنندگان معتقدند مصرف برخی غذاها پیش از خواب، کیفیت استراحت آنها را وخیمتر میکند، در حالی که بیش از ۲۰ درصد گزارش دادهاند که مواد غذایی خاصی باعث بهبود خواب شدهاند. چه غذاهایی احتمال بروز کابوس را بالا میبرند؟
در میان افرادی که پس از خوردن مواد خاصی کابوسهای بیشتری تجربه کرده بودند، ۳۱ درصد عامل اصلی را دسرها و خوراکیهای پرشکر دانستند.
شایعترین عامل پزشکی مرتبط با این پدیده، عدم تحمل لاکتوز بود؛ بهگونهای که ۳۰ درصد از کسانی که رژیم غذایی خود را مقصر میدانستند، دچار این مشکل گوارشی بودند. مکانیزم تاثیر غذا بر رویاها نیلسن توضیح میدهد که علائم گوارشی شدید ناشی از عدم تحمل لاکتوز — نظیر نفخ، دلپیچه و گاز — میتواند خواب را مختل کرده و مستقیماً بر محتوای رویاها تاثیر بگذارد.
میتوانند با افسردگی و اضطراب همبستگی داشته باشند، چرا که ناراحتیهای بدنی مستقیماً بر حالت روانی و در نتیجه بر کیفیت خواب تاثیر میگذارند.
مطالعات پیشین و نقش زمان خوردن این تحقیق به مطالعهای از نیلسن در سال ۲۰۰۵ نیز اشاره دارد که شدت رویاها را در دورانهای تشدید مشکلات گوارشی (مانند قاعدگی) بالاتر ارزیابی کرده بود. علاوه بر این، تحقیقات قبلی گزارش شده در ایندیپندنت نشان میدهند که شام دیرهنگام یا ریزهخواری نزدیک به زمان خواب — که معمولاً با عادت شبزندهداری همراه است — بهتنهایی میتواند احتمال بروز کابوس را افزایش دهد.
غذاهای بهبوددهنده خواب خوشبختانه همه مواد غذایی اثر منفی ندارند. حدود ۱۸ درصد از مصرفکنندگان منظم میوه، ۱۲ درصد از افراد با مصرف بالا سبزیجات و ۱۳ درصد از نوشیدندگان دمنوشهای گیاهی از بهبود کیفیت خواب خبر دادند. این دادهها نشان میدهد که انتخابهای هوشمندانه غذایی میتواند به عنوان راهکاری غیردارویی برای مدیریت اختلال خواب کارآمد باشد.
محدودیتها و افقهای آینده پژوهش نیلسن و همکارانش صراحتاً اعلام کردهاند که این پژوهش رابطه علی و معلولی را قطعاً اثبات نمیکند و امکان دارد کابوسها خود باعث تغییر عادات غذایی به سمت الگوهای ناسالم شوند، نه برعکس. آنها تأکید میکنند که جهتگیری علیت در مطالعات غذا و خواب همچنان نامشخص است.
با این حال، نیلسن معتقد است نتایج فعلی پرونده را نمیبندد و برای روشنسازی نیاز به تحقیقات تجربی گستردهتر بر روی طیف وسیعتری از سنین و اقشار اجتماعی است. او طرحریزی کرده تا در مطالعهای آتی، اثر مصرف کنترلشده محصولات لبنی (مانند پنیر) در برابر غذاهای کنترل بر محتوای رویاها و معماری خواب را به دقت بسنجد.
